افزون بر پشتوانه اى كه روزه به طور طبيعى براى روزه داران در جلوگيرى از سلطه شيطان و اغواگرى هاى او پديد مى آورد ، اين برنامه عبادى ، خود به خود ، زمينه ساز شمول عنايت هاى خدا بر آنان مى گردد . آنچه در احاديث با عنوان «به بند كشيدن شياطين در اين ماه» آمده است ، به همين نكته اشاره دارد . به عبارت ديگر ، عنايت الهى گزاف نيست تا سؤال شود : چرا خداى سبحان ، مانع سلطه شيطان نمى شود و در بقيّه ماه ها بين انسان و سلطه او فاصله نمى اندازد؟ هرگز! بلكه ريشه اين توفيق و عنايت الهى ، در انتخاب خود انسان و ورود او به ميهمان سراى رمضان ، نهفته است .

٢ . علّت سود نبردن برخى انسان ها از به بند كشيده شدن شياطين

در چارچوب تحليلى كه گذشت ـ كه مى رساند در اين ماه ، شياطين بر انسان و دست كم ، بر روزه داران ، سلطه ندارند ـ ، سؤال اساسى دومى مطرح مى شود؛ چرا كه مى بينيم گاهى روزه داران هم در اين ماه ، دچار غفلت و گناه مى شوند . تشريع كفّاره هايى كه براى درمان اين حالت هاست ، نيز گواه آن است . سيّد بن طاووس رحمه اللهدر تصوير اين نكته مى گويد : يكى از دينداران از من پرسيد : «من از به بند كشيده شدن شياطين بهره چندانى نمى برم ؛ چون همان حالت غفلت را كه پيش از ماه رمضان داشته ام ، دارم و گويا فرقى نكرده است و با زنجير شدن ياران شيطان ، از آن كاسته نشده است ...» . [١] دو پاسخ به اين پرسش مى توان داد :

[١] سيّد بن طاووس ، پنج جواب براى اين سؤال بيان مى كند (ر . ك : الإقبال : ج ١ ص ٧٣) كه هيچ كدام قانع كننده نيست ، مگر پاسخ آخر كه همراه با توضيحاتى در متن مى آيد .