حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٠٤
دارد؛ ولى نقش اساسى و نهايى ، مربوط به شب بيست و سوم است. تأمّل در اين پنج دسته از احاديث ، نشان مى دهد كه نه تنها ميان آنها تعارضى نيست ، بلكه آنها مؤيّد يكديگرند. توضيح ، اين كه از ديدِ احاديث اهل بيت عليهم السلام و شمار قابل توجّهى از احاديث اهل سنّت ، شب قدر ، شب بيست و سوم است. از اين رو ، ابن بابويِه صدوق (م ٣٨١ ق) مى گويد : بزرگان شيعه ، درباره شب قدر ، همه يك سخن اند كه: آن ، شب بيست و سوم ماه رمضان است . [١] احاديث دسته اوّل ، دوم و سوم كه براى درك فضيلت شب قدر ، به اِحيا و كارهاى خوب در دهه آخر ماه رمضان توصيه دارند ، همچنين احاديثى كه به اِحياى شب هاى نوزدهم ، بيست و يكم و بيست و سوم سفارش مى كنند ، همگى به دو نكته بر مى گردند: نخست . مسلمانان از شب زنده دارى شب هاى ماه رمضان ، بيشترين بهره را از عطايا و دستاوردهاى آن داشته باشند ، چنان كه در حديثى ، رازِ پوشيده بودن شب قدر در ميان شب هاى مختلف ، اين گونه بيان شده است : إنَّ اللّه َ إنَّما يَستُرُها عَنكم نَظَرا لَكم . [٢] خداوند ، آن را از شما پنهان داشته است تا عنايت بيشترى به شما نمايد . دوم . گر چه شب قدر ، شب بيست و سوم است ، امّا به آن معنا نيست كه آن دو شب ديگر ، هيچ نقشى نداشته و در تقدير امور و سرنوشت انسان ، بى اثرند .
[١] الخصال : ص ٥١٩ ح ٧ ، بحار الأنوار : ج ٩٧ ص ١٦ ح ٣١ .[٢] بحار الأنوار : ج ٣٤ ح ٣٤٦.