خواسته او تأمين مى گردد [١] . بدين جهت ، بسيارى از امورى كه تحت عنوان آداب دعا و يا شروط اجابت آن در اين مجموعه خواهد آمد ، در حقيقت ، زمينه ساز پديد آمدن حال دعاست .

د ـ موانع اجابت دعا

احاديثى را كه تحت عنوان «موانع اجابت دعا» آمده اند ، مى توان به دو بخش تقسيم كرد : ١ . آنچه بر اساس حكمت الهى ، مانع اجابت دعاست ، مانند اين كه نيايشگر از خداوند متعال ، چيزى را مى خواهد كه به زيان اوست . ٢ . مطلق گناهان . البته برخى از كارهاى ناشايسته مانند : نافرمانى والدين و قطع رَحِم ، نقش بيشترى در جلوگيرى از اجابت دعا دارند . گفتنى است كه تأثير توجّه دعاكننده به آداب دعا و عوامل اجابت آن در تحقّق خواست وى و نيز نقش موانع اجابت دعا در عدم تحقّق آن ، به صورت اقتضاست ، نه علّيت تامه ؛ يعنى غالبا و معمولاً اين طور است كه با رعايت آداب دعا و فراهم شدن عوامل استجابت ، دعا مستجاب مى شود و با ظهور موانع استجابت نيز تأثير دعا از بين مى رود ؛ امّا مطلقا و هميشه چنين نيست و ممكن است با وجود برخى از موانع ، باز هم دعا مستجاب گردد و در واقع ، برخى از مقتضيات ، بر برخى از موانع ، غلبه نمايند .

[١] . ر .ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ١ ص ٤٥٣ (سخنى درباره اصلى ترين شرط اجابت دعا) .[٢] . ر .ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ١ ص ٤٥٠ ح ٧٤٢ .[٣] . ر .ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ١ ص ٦٢٩ (كسى كه حاجتش بى درخواست ، برآورده مى شود) .