حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٦
مى آيند» .
ج ـ اصلى ترين مقدّمات اجابت دعا
خداوند متعال ، وعده داده است كه دعاى نيايشگران را اجابت كند ؛ ليكن تحقّق اين وعده ، منوط به تحقّق حقيقت دعا از سوى دعاكننده است . [١] پيش از اين ، توضيح داده شد كه حقيقت دعا ، عبارت است از اين كه «انسان ، خود را در برابر خداوند متعال ، نيازمند مطلق ببيند و با پرستش او ، در صدد جلب عنايت و رحمت او برآيد» . كسى كه خود را نيازمند مطلق به بى نياز مطلق مى بيند ، از غير او منقطع مى گردد و به او مى پيوندد . به سخن ديگر ، خواندن خداوند متعال با خواندن غير او تفاوت جوهرى دارد و تا حال انقطاع به انسان دست ندهد ، در واقع ، خدا را نمى خواند . حال انقطاع ، همان حالى است كه از آن ، تعبير به خالى كردن دل از غير خدا شده است ، چنان كه روايت شده است كه از پيامبر خدا درباره اسم اعظم سؤال كردند . ايشان فرمود : كُلُّ اسمٍ مِن أسماءِ اللّه ِ ، فَفَرِّغ قَلبَكَ عَن كُلِّ ما سِواهُ ، وَادعُهُ بِأَيِّ اسمٍ شِئتَ . [٢] هر اسمى از نام هاى خداست؛ پس دلت را از هر چه غير اوست، فارغ كن و او را به هر اسمى كه مى خواهى بخوان . بر اين اساس ، اصلى ترين مقدّمه اجابت دعا ، داشتن حال انقطاع و تهى كردن دل از اميد به غير خداست و هر چه اين حال در نيايشگر تقويت شود ، دعاى او به اجابتْ نزديكتر مى گردد ؛ بلكه اگر چنين حالى به انسان دست دهد ، بدون دعا نيز
[١] . ر .ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ١ ص ٤٥٣ (سخنى درباره اصلى ترين شرط اجابت دعا) .[٢] . ر .ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج ١ ص ٤٥٠ ح ٧٤٢ .