آيا نديده اى كه در ميان روايات مربوط به پيامبر صلى الله عليه و آله كه پيشواى اهل جلالت است ، چنين آمده كه هر گاه قوم كافر ، ايشان را آزار مى داد و آزار را به نهايت مى رساند ، پيامبر صلى الله عليه و آله مى گفت : «خدايا! قوم مرا ببخشاى . آنان نادان اند»؟ آيا حديث عيسى عليه السلام را نديده اى كه : «همچون خورشيد باش كه بر نيك و بد ، يكسان مى تابد»؟ و سخن پيامبرمان را نديده اى كه : «نيكى را ، هم به اهلش و هم به نااهل انجام بده . اگر او اهل خير نيست ، تو اهل خير باش»؟ اين آيه شريف ، مقام آنان را كه به بدكاران نيكى مى كنند ، برتر مى داند : «لَا يَنْهَـكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَـتِلُوكُمْ فِى الدِّينِ وَ لَمْ يُخْرِجُوكُم مِّن دِيَـرِكُمْ أَن تَبَرُّوهُمْ وَ تُقْسِطُواْ إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ [١] ؛ خداوند ، شما را نهى نمى كند از اين كه به آنان كه بر سر دين با شما نجنگيدند و شما را از سرزمين خودتان بيرون نكردند ، نيكى و عدل و داد كنيد . همانا خداوند ، دادگران را دوست مى دارد» . و همين بس كه محمّد صلى الله عليه و آله ، به عنوان «رحمت براى جهانيان» برانگيخته شده است . [٢] بنا بر اين، دعا براى هدايت افراد گم راه، نه تنها نكوهيده نيست؛ بلكه ممدوح است . البته مغفرت طلبيدن براى آنان تا وقتى كه عقايد خود را تصحيح نكرده اند، صحيح نيست . و امّا معاندان ، نه تنها دعا براى آنان ممدوح نيست؛ بلكه مذموم و ممنوع است ؛ بلكه نفرين فرستادن بر آنان، لازم و ضرورى است ؛ زيرا دعا كردن در حقّ معاندان با حق و عدل ، اگر براى دنياى آنها (مانند سلامت و طول عمرشان) باشد ، در واقع ، براى گسترش كفر و شرك و ظلم و فساد در زمين است، چنان كه از پيامبر خدا روايت شده است كه :

[١] ممتحنه : آيه ٨ .[٢] الإقبال : ج ١ ص ٣٨٤ .