اين مقاله طولانى را بايد تلخيص كتاب الشيخ الكلينى البغدادى و كتابه الكافى قلمداد نمود. نويسنده پس از بيان مقدمه اى درباره تاريخ تدوين حديث، اوضاع سياسى و علمى عصر كلينى را مورد بررسى قرار داده و به زندگى نامه كلينى پرداخته است. حيات علمى كلينى، مشايخ و شاگردان و راويان او، كتاب هايش و سخنان علما درباره كلينى از ديگر مباحث اين نوشته است. نويسنده، صفحات بعدى مقاله را به معرفى الكافى و منهج حديثى كلينى اختصاص داده و از حكايت عرضه الكافى بر امام مهدى عليه السلام سخن به ميان آورده است.مطالب ديگر مقاله، شامل ديدگاه علما درباره احاديث الكافى، منهج كلينى در خصوص اسانيد كتاب، رجال عده در الكافى، منهج كلينى در متون الكافى و ترتيب و تبويب الكافى است. يرجع تاريخ تدوين الحديث الشريف عند الشيعة الإمامية إلى العصر النبويّ، ولهم فيه مراحل متعدّدة قبل جمعه وتهذيبه فى موسوعاتهم الحديثيّة المشهورة. وقد قام روّاد التشيّع من الصحابة بأعباء المرحلة الاُولى، فبرز منهم مولى رسول اللّه صلى الله عليه و آله أسلم أبو رافع الذى صنّف كتاب السنن والأحكام والقضايا، مبوّبا للأحاديث فيه على أبواب

[١] علوم الحديث، سيد ثامر هاشم حبيب العميدى، العدد الاول، السنة الاولى، ١٤١٨ق، پياپى ١، ص ١٨٢ ـ ٢٧٢.