شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٤٦٠
٣. كتاب الحدود ٦٤ باب (٤٤٨ حديث) ٤. كتاب الديات ٥٦ باب (٣٦٩ حديث) ٥. كتاب الشهادات ٢٣ باب (١١٩ حديث). ٦. كتاب القضاء والاحكام ١٩ باب (٧٨ حديث). ٧. كتاب الايمان والنذور والكفارات ١٨ باب (١٤٠ حديث). مجموع احاديث اين مجلد ١٧٠٤ حديث مى باشد. مجلد هشتم كتاب روضه مى باشد كه مشتمل بر رسائل، وصايا، نوادر، دعا، تفسير و... بوده و احاديث آن به ٥٩٧ حديث بالغ مى گردد.
مشخصات كتاب الكافى
١. مرحوم كلينى عهد سفراء امام زمان عز و جل را درك كرده و از نظر زمانى با ائمه معصومين قريب العهد بوده و حتى توانسته بعضى از شاگردان ائمه عليهم السلام را بلاواسطه درك نمايد و چون واسطه او و امامان معصوم عليهم السلام نسبت به ساير مؤلفان جوامع حديثى كمتر بوده، احاديث وى را از نظر سند، علو الاسناد مى نامند. ٢. شيوه مؤلف كافى اين است كه به هنگام نقل حديث، تمام سلسله سند را ذكر مى نمايد و كم اتفاق مى افتد كه سند حديث را ذكر نكند در اين موارد گاهى تمام سند حديث را كه با سند قبلى از نظر راويان يكسان مى باشد را ذكر نمى كند و سند حديث را به سند حديث قبلى معلق مى نمايد و مى گويد: وبهذا الاسناد (يعنى اسناد حديث قبلى) قال ابو عبداللّه ... [١] و در مواردى كه بعضى از راويان سند با راويان حديث قبلى يكى باشند از ذكر نام آنان خوددارى مى كند، و به اصطلاح حديث را معلق مى كند. ٣. كلينى تنها به ذكر رواياتى كه به عنوان دليل باب بوده و مورد فتواى او مى باشد، استفاده نموده و از آوردن اخبار معارض خوددارى نموده است برخلاف شيخ طوسى كه در تهذيب و استبصار هر دو دسته از احاديث موافق و مخالف با فتواى خود را در كتابش درج نموده است. شايد بتوان گفت دليل كلينى اين بوده كه اخبارى را كه به نظر او ارجح و حجت بوده را انتخاب نموده و از آوردن اخبار معارض و تأويل و ترجيح آنها احساس بى نيازى نموده است.
[١] كلينى، الكافى، ج ٢، ص ١٦.