شناخت نامه کليني و الکافي - قنبری، محمد - الصفحة ٣٨٧
مشايخ، شاگردان و تأليفات كلينى
اساتيد: ثقة الاسلام كلينى از محضر مردانى بزرگ بهره برده كه هر يك در عصر خود از محدثان نامى آن عصر به شمار مى رفتند، [١] همچون على بن إبراهيم بن هاشم قمى صاحب تفسير على بن ابراهيم (م بعد از ٣٠٧ ق) و محمد بن حسن بن فَرّوخ صفار (م ٢٩٠ ق) صاحب بصائر الدرجات. از جمله مشايخ وى كه اكثر روايات كافى از طريق آنها نقل شده است، به ترتيب عبارتند از: ١. على بن ابراهيم قمى (٧٠٦٨ روايت)؛ ٢. محمد بن يحيى عطار قمى (٥٠٧٣ روايت)؛ ٣. أبوعلى أشعرى [= احمد بن ادريس قمى] (با عنوان اول ٨٧٥ روايت و با عنوان دوم ١٥٤ روايت)؛ ٤. حسين بن محمد أشعرى قمى (٨٣٠ روايت)؛ ٥. حُمَيد بن زياد كوفى (٤٥٠ روايت). [٢] اكثر مشايخ مرحوم كلينى از محدثان حوزه حديثى قم اند. از اين رو احاديث كافى را مى توان نمونه اى بارز از احاديث رايج در اين حوزه حديثى به شمار آورد. شاگردان: عده اى از فقها و محدثان بنام شيعه، كه مشاهير علماى ما در قرن چهارم هجرى در ايران و عراق بوده اند، از جمله شاگردان كلينى به شمار مى روند. [٣] بزرگانى چون: ١. جعفر بن محمد بن جعفر معروف به ابن قولَوَيه قمى (م ٣٦٨ ق)، (صاحب
[١] دكتر حسين على محفوظ در مقدمه كافى نام ٣٦ نفر و العميدى در مقاله خود نام ٤٦ نفر از مشايخ كلينى را با بررسى اسناد كافى استخراج كرده اند. كافى، ج ١، ص ١٤ـ ١٨؛ العميدى، «مع الكلينى و كتابه الكافى»، مجله علوم الحديث، ش ١، ص ٢٠٧ ـ ٢١٢.[٢] معجم رجال الحديث، ج ١٩، ص ٥٨.[٣] براى آشنايى با اسامى پانزده تن از شاگردان كلينى ر.ك: الكافى، مقدمه حسين على محفوظ، ص ١٨ـ٢٠.