... وَ احَذِّرُكُمْ اهْلَ النِّفاقِ، فَانَّهُمُ الضَّالُّونَ الْمُضِلُّونَ‌ وَالزَّالُّونَ الْمُزِلُّونَ. «١» على عليه السلام‌ منافقان يا مسلمانان مصلحتى‌ در طول تاريخ، مخرّب‌ترين نقش در مبارزه با اسلام، از آنِ منافقان است. چنان‌كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله خطر اين گروه را براى دين، بيش از كفّار و مشركين مى‌دانست و از توطئه آنها در حق امت اسلام نگران بود: «من براى امتم نه از مؤمن مى‌ترسم و نه از مشرك، چرا كه مؤمن را ايمانش باز مى‌دارد و مشرك را خداوند به‌وسيله شركش نابود مى‌سازد.
تنها كسانى كه از شرّ آنها بر شما مى‌ترسم آنهايى هستند كه در دل منافقند و در زبان دانا، سخنانى مى‌گويند دل پسند ولى اعمالى دارند زشت و ناپسند.» «٢» اگر چه در مكّه نيز اين گروه اجمالًا حضور داشتند امّا فعاليت‌هاى گسترده آنها پس از هجرت (پيغمبر صلى الله عليه و آله به مدينه) صورت گرفته است، و لذا اكثر آيات مربوط به نفاق‌