زمينههاى قيام امام حسين(ع)(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٩
و قبيله ديگر را هجو مىنمود، حتى در جريان ذى قار «١» و پيروزى آنها در فارس به پيروزى عرب افتخار نمىكردند بلكه افتخار را از آنِ قبايل خود مىدانستند.» «٢» فخر فروشى، كبر و نخوت، غرور و هجو نسبت به قبايل نيز از اين روحيه نشأت مىيافت و باعث درگيرى قبايل با يكديگر مىشد. لذا حضرت على عليه السلام مسلمانان را اكيداً از آن منع مىكند، و مىفرمايد:
«شما را به خدا سوگند از كبر و نخوت تعصّبآميز و تفاخر جاهلى، برحذر باشيد! كه آن مركز پرورش كينه و بغض و جايگاه وسوسههاى شيطان است و ملّتهاى پيشين و امّتهاى قرون گذشته را فريفته است. تا آنجا كه آنها در تاريكىهاى جهالت فرو رفتند و در گودالهاى هلاكت سقوط كردند. «٣»» تعصّب و قبيلهگرايى عرب در عصر جاهلى و بيگانهستيزى آنها مصاديق زيادى داشت كه از جمله آنها عصبيّت نسبت به زبان عربى و نسب قبيلهاى بود كه اجمالًا مطرح مىكنيم.
تعصّب نسبت به زبان عربى عرب عصر جاهلى نسبت به زبان عربى تعصّب داشت. اين روحيه به حدّى بود كه حتّى اگر مطلب حقّى از مليّت ديگر مىشنيد نمىپذيرفت! خداوند متعال مىفرمايد:
«وَ لَو جَعَلْناه قُرءاناً اعْجَمِيّاً لَقالُوا لَولا فُصِّلَتْ اياتُهُ ءَاعْجَمِىٌ وَ عَرَبىٌ قُلْ هُوَ لِلَّذينَ امَنُوا هُدًى وَ شِفاءٌ ...» «٤»