فقط ١٢ نفر خواندن و نوشتن مى‌دانستند.» «١» و نقل كرده‌اند هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله نامه‌اى را براى بكر بن وائل فرستاد، شخص باسوادى در قبيله يافت نشد كه نامه حضرت را براى بكر و قبيله‌اش بخواند! «٢» نتيجه اين‌كه يكى از دلايل انحراف مردم از اديان الهى، گرايش به خرافه بوده است.
ادبيّات بى‌محتوا شعر و خطابه تا حدّى بين اعراب قبل از اسلام رواج داشته است. امّا از آنجا كه اشعار و خطابه‌هاى آنها از محتواى عالى و احساسات پاك انسانى تهى بوده، هرگز نشانه فرهنگ و دانش آنها به حساب نمى‌آيد.
عرب جاهلى در مجالس عيش و عشرت و در ميادين جنگ و تحريك به انتقام و يا نشان دادن فضل و برترى خود و هجو قبيله مخالف به شعر و خطابه اقدام نموده است.
يعقوبى مى‌گويد: «شعر در ميان عرب به جاى حكمت و دانش بود، و يكى از مفاخر قبيله‌اى به‌شمار مى‌رفت كه هدف آن همان تخاصم با يكديگر و مدح و هجو نمودن همديگر بوده است.» «٣» آلوسى دراين باره مى‌گويد: «از آنجا كه عرب جاهلى تفاخر به حسب و نسب مى‌كرد و قصد داشت تا شرف و مجد و آقايى خود را حفظ كند وقتى حوادثى از قبيل جنگ و غارت در بين آنها پديد مى‌آمد آنان محتاج‌ترين افراد به كلماتى بودند تا آنها را نسبت به ثار و انتقام تحريك كند و دور كننده قبيله‌شان از ننگ و عار باشد لذا آنها علاوه بر استفاده از شعر، در اين باب از خطابه نيز استفاده مى‌كردند.» «٤»