وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ امَنَّا باللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْاخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنينِ. «١» قرآن كريم‌ منافقان در عصر رسالت‌ در عصر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عدّه‌اى از مخالفان اسلام طمعاً اظهار اسلام كردند و عدّه‌اى ديگر چون قدرت مبارزه علنى با پيامبر صلى الله عليه و آله را نداشتند و يا مبارزه آشكار را چندان مفيد نمى‌دانستند ظاهراً اسلام را پذيرفتند. و به تعبير قرآن كريم به زبان خود چيزى مى‌گفتند كه در دل‌هايشان باور نداشتند. «٢» گرچه اين گروه در مكّه نيز بين مسلمانان حضور داشتند امّا محلّ ظهورشان مدينةالنّبى و بعد از هجرت حضرت رسول صلى الله عليه و آله به مدينه مى‌باشد.
آنان به طرق مختلف با اسلام و مسلمانان مبارزه كردند. گاهى همكار دشمنان اسلام در جبهه نظامى بودند و گاهى در جبهه اقتصادى و فرهنگى موجبات تضعيف مسلمانان را پديد مى‌آوردند. قرآن كريم در آيات متعدد از چهره پر تزوير آنان پرده برداشته است. «٣» كه‌