وَ انَّكَ لَذَهَّابٌ فِى التّيهِ رَوَّاغٌ عَنِ الْقَصْدِ «١» چگونگى به خلافت رسيدن بنى‌اميّه‌ بنى‌اميّه حدود بيست سال با پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله جنگيدند و هنگامى اسلام آوردند كه چاره‌اى جز آن نداشتند. آنان داراى سابقه سوء در اسلام بودند. و از جايگاه خوبى ميان مسلمانان برخوردار نبودند.
عثمان بن عفّان كه از اموى‌ها بود، بعد از مرگ عمر توسّط شورايى كه عمر معيّن كرد به خلافت دست يافت. اين كار سبب گشت اموى‌ها به دستگاه حكومت اسلامى راه پيدا كنند. گرچه معاويه در زمان عمر نيز والى سرزمين زرخيز شام و سوريه بود، امّا سلطه حزب اموى بر جهان اسلام در زمان عثمان پديد آمد. عثمان در امتياز دادن به بستگان فاسدش آنقدر افراط كرد كه عدّه‌اى از مسلمانان از خشم به او حمله كردند و او را از پا درآوردند. معاويه به‌عنوان خونخواهى عثمان در مقابل على عليه السلام قرار گرفت و بدين وسيله نيروى اسلام را عليهِ خودِ اسلام تجهيز نمود.
اموى‌ها در عصر خلافت عثمان بر بيت‌المال و مناصب سياسى دست يافتند و دو