سَيَأْتى‌ عَلى‌ امَّتى‌ زَمانٌ لا يَبْقى‌ مِنَ الْقُرانِ الَّا رَسْمَهُ‌ وَ لا مِنَ الْاسْلامِ الَّا اسْمَهُ «١» پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله‌ پيامدهاى منع كتابت حديث‌ خلفاء، هم اهل بيت پيغمبر صلى الله عليه و آله را مهجور كردند و هم مانع انتشار سنّت پيامبر صلى الله عليه و آله شدند. با به اجراء درآمدن اين سياست در طول بيش از دو دهه و در گذشت اصحاب، كسانى پا به عرصه وجود نهادند كه هرگز سخنى از پيامبر صلى الله عليه و آله نشنيده بودند و جز با فتواى حكّام و احاديث ابوهريره و ابوموسى اشعرى و امثال آنها آشنا نبودند. لذا جامعه اسلامى از نظر فرهنگى در وضع تأسف‌بارى قرار گرفت. اين وضعيّت به‌قدرى حادّ بود كه على عليه السلام فرمود: «از اسلام چيزى جز اسمش باقى نمانده است.» «٢» و اين در حالى بود كه فقط ٢٠ سال از رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله گذشته بود! و پس از شهادت على عليه السلام و به انجام نرسيدن اصلاحات حضرت عليه السلام و حاكميتِ بيست ساله معاويه، اوضاع بسيار بدتر از