خلاصه‌ در مورد زمينه‌هاى پيدايش انقلاب اسلامى، دو ديدگاه دور و نزديك وجود دارد: گروهى زمينه‌هاى پيدايش انقلاب اسلامى را در طول تاريخ شيعه بررسى مى‌كنند و گروه ديگر، حوادث بعداز سالهاى ٤٠ را مهم مى‌دانند. امام راحل، سال شروع انقلاب اسلامى را ١٣٤١ مى‌دانستند، لذا حوادث اين دوران به عنوان زمينه‌هاى انقلاب اسلامى مورد بررسى قرار مى‌گيرد.
با وجود آيت‌ا ... بروجردى، رژيم شاه در انجام بعضى از اعمال ضداسلامى خود ملاحظه‌كاريهايى را رعايت مى‌كرد. پس از رحلت ايشان رژيم شاه درصدد برآمد با توجه به خلاء به وجود آمده طرحهاى ضداسلامى خود را به اجرا گذاشته، خود را براى هميشه از مزاحمتهايى كه مذهب براى او ايجاد مى‌كرد راحت نمايد. تصويب‌نامه انجمنهاى ايالتى و ولايتى يكى از طرحهاى ضداسلامى شاه بود.
هدف اين تصويب‌نامه كه در زمان تعطيلى مجلس صورت مى‌گرفت اين بود كه گناه تيره‌بختى زنان را به گردن اسلام و قانون اساسى گذاشتند و زمينه لازم براى سپردن پستهاى كليدى به عوامل بيگانه را هموار نمايد. اين توطئه شوم با هوشيارى امام و مقاومت ايشان و حمايت مردم، خنثى شد و دولت مجبور به لغو تصويب‌نامه گرديد.
رژيم پهلوى و اربابان آمريكايى او كه از لغو تصويبنامه انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى ناراحت بودند توطئه ديگرى را طرح‌ريزى نموده و به اجرا گذاشتند. اين توطئه انجام يك سرى اصلاحات اجتماعى و سياسى تحت عنوان انقلاب سفيد بود و هدف آن تظاهر به پيشرفت، اغفال مردم، تأمين منافع استعمارگران و در نهايت از بين بردن اصول مربوط به مذهب بود كه با مخالفت شديد مردم و انجام يك سرى اعتصابات و تظاهرات به رهبرى حضرت امام روبرو گرديد بطورى كه انقلاب سفيد شاه و مردم بيش از دو هزار رأى مثبت به همراه نداشت.
شاه كه از مخالفتهاى امام خمينى بشدّت زخم خورده بود درصدد رويارويى مستقيم با روحانيت و ارعاب آنان برآمد تا پس از آن هيچ كس جرأت مخالفت با انقلاب سفيد را به خود راه ندهد. به همين جهت مجلس عزادارى امام جعفر صادق عليه السلام را در مدرسه فيضيه قم به خاك و خون كشيد. ولى امام خمينى با اعلاميه «شاه دوستى يعنى غارتگرى» توطئه را خنثى نمودند.