فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٧٦
ميگويد : مقصود ايشان مشرق است . »
الفتن ٢ / ٥٣٢ و صفحاتى پس از آن از ابوبكر روايتى را بدون ذكر سند نقل ميكند كه دجال از سمت مشرق و از سرزمينى كه آن را خراسان گويند خروج ميكند ، ولى ابن ابى شيبه آن را با سند در المصنف ٨ / ٦٥٤ آورده و مينويسد : « ابوبكر پرسيد : آيا در عراق سرزمينى به نام خراسان وجود دارد ؟ در جواب گفتند : بلي ، او گفت : دجال از آن خارج ميشود . » ( ١ ) ( ١ ) . و نيز ر . ك به مسند احمد ١ / ٤ ، سنن ابن ماجه ٢ / ١٣٥٣ ، ترمذي ٣ / ٣٤٥ ، مستدرك ٤ / ٥٢٧ ، مصابيح بغوي
٣ / ٥٠٨ ، سيوطى در الدرالمنثور ٥ / ٣٥٤ مينويسد : اين روايت را ابن ابى شيبه ، احمد و ابن ماجه آورده اند و ترمذى هم آن را نقل كرده ، صحيح ميشمارد .
در تهذيب تاريخ دمشق ١ / ١٩٥ مينويسد : « ابن منده از عبدالله بن معتمر روايت ميكند كه گفت : دجال به طور علنى فعاليت ميكند . او از مشرق ميآيد ، به سوى خود دعوت ميكند و گروهى به دو ميگروند ، او با گروهى از مردم ميجنگد و بر آنان چيره ميشود ، اينچنين ادامه مييابد تا آنكه وارد كوفه شده بر كوفيان نيز غالب ميشود . »
عبدالرزاق در المصنف ١١ / ٣٩٦ از كعبالاحبار روايت ميكند : « دجال از عراق خروج مينمايد . » ( ٢ ) ( ٢ ) . همو در / ٣٩٥ و ابن ابى شيبه در ٨ / ٦٥٦ اين مطلب را از ابن عمرو ميآورند .
ابنحماد در الفتن ٢ / ٥٣٠ از پيامبر ( ٦ ) نقل ميكند : « دجال از درّهاى ميان شام و عراق خارج ميشود . » و در النهاية ٢ / ٧٣ آن را از هروى ميآورد .
و پيشتر حديثى از اهلبيت ( : ) گذشت كه وى از بلخ در افغانستان خروج ميكند .
٦ . در احاديث آنان و نيز در روايات ما آمده است كه پيروان دجال يهوديانند .
روايت صحيح مسلم ٨ / ٢٠٧ گذشت كه « هفتاد هزار نفر از يهود اصفهان ، كه جامههايى كه تمام بدن را ميپوشاند دربردارند ، از او دنباله روى خواهند نمود . » و خواهد آمد كه كعبالاحبار اتباع وى را از عرب ميداند !
در مسند احمد ٣ / ٢٢٤ آمده است : « دجال از منطقه يهودى نشين اصفهان شورش ميكند و هفتاد هزار تن از يهوديان كه تاج برسردارند ، او را همراهى خواهند نمود . » ( ٣ ) ( ٣ ) . مسند ابو يعلى ٦ / ٣١٧ ، المعجم الاوسط ٥ / ١٥٦ و مجمع الزوائد ٧ / ٣٣٨ - هيثمى آن را صحيح ميشمارد - .