بر كنار دريا شهرى را مشاهده كردم كه بصره نام دارد . آن زمين ، دورترين زمين از آسمان و نزديكترين زمين به آب بود . آنجا سريعترين زمين در ويرانى است . خشنترين خاك و سختترين عذاب را دارد . در قرون گذشته چند بار به زمين فرو رفته است .

اى اهالى بصره ! زمانى بر آن خواهد آمد كه شما و مناطق اطرافتان ، در اثر آب ، به بلايى سخت مبتلا شويد ، و من محل انفجار آب در شهرتان را مي‌دانم .

پيش از آن نيز حوادثى عظيم شما را فرا خواهد گرفت ، حوادثى كه از شما مخفى است ولى ما از آن آگاهيم . پس هر كس آن هنگام كه آنجا در آستانه‌ى غرق است از آن خارج شود ، رحمت خداست كه بر او سبقت جسته ، و آنكه در آن باقى ماند ولى نه بابت مرزباني ،

به خاطر گناه اوست ، و خداوند هيچگاه به بندگان ظلم نمي‌كند . »

كافى ٨ / ١٧٩ روايت مي‌كند : « ابو بصير از امام صادق ( ٧ ) درباره‌ى اين آيه پرسيد : وَالْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَي ، ( ١ ) ( ١ ) . سوره‌ى نجم / ٥٣

و شهرها را فرو افكند ، ايشان فرمودند : آنان اهل بصره‌اند ، و بصره شهر واژگون

شده است .

در مورد اين آيه نيز سؤال كردم : وَالْمُؤْتَفِكَاتِ أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ ، ( ٢ ) ( ٢ ) . سوره‌ى توبه / ٧٠

و شهرهاى زير و رو شده ، پيامبرانشان دلايل آشكار برايشان آوردند ، فرمودند : آنان قوم لوط هستند ، كه زير و رو شدند . »

در منابع سنّيان نيز روايات زير و رو شدن بصره آمده است ، ابن عساكر در الاربعين البلدانيه

١ / ٤٣٦ و حموى در معجم البلدان ١ / ٤٣٦ نقل مي‌كنند : « چون اميرالمؤمنين ( ٧ ) بعد از جنگ جمل وارد بصره شد ، بر فراز منبر رفت ، حمد و ثناى خدا را به جا آورد و فرمود : اى اهل بصره ! اى باقى ماندگان ثمود ! اى پيروان حيوان ! اى لشكريان آن زن ! بانگ زد و اجابت كرديد ،

و پى شد و شكست خورديد .

من آنچه را كه مي‌گويم بابت رغبت يا هراس از شما نيست ، از رسول‌خدا ( ٦ ) شنيدم كه فرمودند : زمينى كه آن را بصره گويند فتح مي‌شود ، دقيقترين قبله را در زمين خدا دارد ، قارى آن بهترين قاري ، عابد آن عابدترين مردم ، عالم آن داناترين آنان و صدقه پرداز آن برترين