فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٥٥٣

دوازده ميلى از پستخانه‌اى كه در ذات الجيش است . »

بيداء مدينه منتهاى كوه‌هاى آن ، و در ابتداى زمينى هموار براى كسانى است كه از مدينه به مكه مي‌روند ، مي‌نويسند : « ارتفاعاتى كه در مسير مكه و در جلو ذو الحليفه قرار دارد و

ذات الجيش در فاصله‌ى چهار فرسخى مدينه است . » ( ١ ) ( ١ ) . شرح سيوطي بر سنن نسائي ١ / ١٦٢ و معجم بكري ٢ / ٤٠٩

رسول‌خدا ( ٦ ) هم در مسير نبرد بدر ، راه كوهستانى مدينه را در پيش گرفتند ، سپس به عقيق رسيدند ، و در ادامه به ذو الحليفه و بعد از آن به ذات الجيش رسيدند . ( ٢ ) ( ٢ ) . سيره‌ى ابن هشام ٣ / ١٦٠

در فقه اهل‌بيت ( : ) نماز در مواضعى چند از جمله بيداء - به جهت آنكه زمين در آن فرو مي‌رود و محلّ فرود آمدن غضب الهى است - مكروه است ، شيخ صدوق ( رحمه الله ) در

من لا يحضره الفقيه ٤ / ٣٦٦ روايت مي‌كند : « رسول‌خدا ( ٦ ) به حضرت امير ( ٧ ) فرمودند : يا علي ! در پوست آنچه شيرش را نمي‌نوشى نماز نخوان و گوشتش را نخور ، و نيز در ذات الجيش ،

ذات الصلاصل و ضجنان نماز نگزار . »

محاسن برقى ٢ / ٣٦٥ از ابن ابى نصر نقل مي‌كند : « از امام كاظم ( ٧ ) در مورد نماز در بيداء پرسيدم ، فرمودند : در بيداء نماز خوانده نمي‌شود ، عرض كردم : محدوده‌ى بيداء كجاست ؟ فرمودند : آيا آن بلندى و پستى را مشاهده نكرده‌اي ؟ گفتم : اينكه مي‌فرماييد بسيار طولانى است ، محدوده‌ى آن را بفرماييد ، فرمودند : امام باقر ( ٧ ) هنگامى كه به ذات الجيش مي‌رسيد ، در سير خود سرعت مي‌گرفت و نماز نمي‌خواند تا به محلّى برسد كه رسول‌خدا ( ٦ ) در آن فرود آمده‌اند . عرضه داشتم : ذات الجيش كجاست ؟ فرمودند : سه ميل قبل از زمين گود [ ى كه مسجد شجره در آن است ] . » ( ٣ ) ( ٣ ) . و نيز كافى ٣ / ٣٨٩ ، تهذيب الاحكام ٢ / ٣٧٥ و الحدائق الناضرة ٧ / ٢١٣

آياتى كه درباره‌ى اين معجزه نازل شد

الدرالمنثور ٥ / ٢٤٠ مي‌نويسد : « ابن جرير ، ابن منذر و ابن ابى حاتم از ابن عباس روايت