فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٣٧٨

فرود آمد كه بر آن نان ، ماهى و كرفس بود ، آن دو خوردند و نماز عصر را به جا آوردند ، بعد با او وداع كرديم و ديدم كه در ميان ابرها به طرف آسمان مي‌رود . . .

ذهبى اين روايت را در احوال يزيد بن يزيد بلوى آورده و مي‌گويد : خبرى باطل است . بخارى نقل مي‌كند : از ابن‌مسعود و ابن عباس روايت شده كه الياس همان ادريس است .

ابن حجر گويد : عبد بن حميد و ابن حاتم روايت ابن‌مسعود در اين رابطه را با سندى شايسته آورده‌اند ، ليكن روايت ابن عباس توسط جويبر از ضحاك از وى نقل شده كه سندش ضعيف مي‌باشد ، لذا بخارى نسبت به آن قاطعيتى ندارد . برخى ديگر هم گفته‌اند : الياس از بني‌اسرائيل بود . »

سيوطى در الدرالمنثور ٤ / ٢٤٠ مي‌نويسد : « حارث بن ابى اسامه در مسند خود با سندى ضعيف از انس نقل مي‌كند [ و همان روايت اجتماع خضر و الياس در كنار سدّ ذوالقرنين را مي‌آورد ] . . .

ابن عساكر از ابن ابى داود نقل مي‌كند : الياس و خضر رمضان را در بيت‌المقدس روزه مي‌دارند . هر سال حج مي‌گزارند ، و از زمزم چنان مي‌نوشند كه تا سال آينده و همان موسم برايشان كافى باشد .

عقيلي ، دارقطنى در الافراد و نيز ابن عساكر از ابن عباس روايت مي‌كنند : پيامبر ( ٦ ) فرمود : خضر و الياس در هر موسمى جمع مي‌شوند ، و هريك سر ديگرى را مي‌تراشد ، و با اين جملات از يكديگر جدا مي‌شوند . . .

ابن عباس گويد : هر كسى اين جملات را صبح و شام سه بار بگويد خداوند او را از غرق شدن ، سوختن ، دزدي ، شياطين ، سلطان ، مار و عقرب نگاه مي‌دارد . »

زمخشرى در ربيع الابرار ١ / ٣٣٠ از مقاتل نقل مي‌كند : « چهار تن از پيامبران زنده‌اند ؛ عيسى و ادريس در آسمان ، الياس و خضر در زمين ، الياس در خشكى است و خضر در دريا . »

فتح البارى ٧ / ٣٤٢ مي‌نويسد : « ابن تين كه گفته الياس پيامبر نيست ، سخنى عجيب بر زبان رانده است ، او مبناى سخن خود را گفتار كسانى قرار داده كه او را زنده مي‌دانند ، كه مطلبى ضعيف است . اما اينكه او پيامبر نيست باطل است ، زيرا قرآن عظيم مي‌فرمايد :