فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٢٩٤
يافتى از او روى مگردان ، و چون به سويش رهنمون شدي ، از او مگذر ، آه - و با دست به سينهشان اشاره كردند كه چقدر مشتاق ديدار او هستند - . »
٣ . سپر حكمت را در بر دارد و آن را با تمام آداب فرا گرفته است
نهجالبلاغة صبحى صالح / ٢٦٣ خطبهى ١٨٢ : « او سپر حكمت را در بر دارد و آن را با تمام آداب - كه روى آوردن بدان و شناخت آن و تنها بدان همت گماردن باشد - فراگرفته است . حكمت گمشدهى اوست كه به دنبال آن ميباشد ، و حاجتى است كه آن را ميجويد . ( ١ ) ( ١ ) . اين عبارت استعارهى مرشّحه است كه در آن وصف موافق مستعار منه را ميآورند ، نه مجرّده كه وصف مستعار له را ذكر ميكنند ، و طلب و جستارى كه در اين فرموده آمده وصف گمشده و حاجت است ، نه وصف مربوط به امام مهدي ( ٧ ) ، و مقصود از عبارت فرط شوق و محبّت نسبت به حكمت است ، ر . ك به منهاج البراعة اثر شارح نهجالبلاغة ملا حبيب الله هاشمى خوئي ( رحمه الله ) ١٠ / ٣٥٤ . م
چون اسلام غريب و مانند شترى شود كه [ از فرط خستگى ] دم خود را به حركت در آورد و گردنش را به زمين بچسباند ، او نيز غريب خواهد شد . او باقى ماندهاى از حجتهاى باقى ماندهى خدا و جانشينى از جانشينان انبياست . »
ابن ابى الحديد در شرح خود ١٠ / ٩٥ مينويسد : « هر گروهى اين سخن را بر حسب اعتقاد خود تفسير ميكند . شيعيان بر اين پندارند كه مقصود از آن مهدى منتظرِ نزد آنهاست . صوفيه گمان ميكنند كه مقصود ولى خدا در زمين است . بنابر اعتقاد صوفيان دنيا از ابدال كه چهل نفرند ، و اوتاد كه هفت نفرند ، و قطب كه يك نفر است ، خالى نخواهد شد . اگر قطب بميرد ، يكى از اوتاد جانشين او خواهد شد ، و يكى از ابدال به جاى او در اوتاد قرار ميگيرد و يكى از اولياء كه برگزيدهى خداست ، به جاى او در ميان ابدال قرار خواهد گرفت .
اما ما خود بر اين باوريم كه خداوند تعالى امت را از جماعتى از مؤمنين آگاه به عدالت و توحيد - كه اجماع علماء به اعتبار وجود سخن آنها حجّت است ، اما از آنجا كه آنها را نميتوانيم بشناسيم اجماع همه را حجت ميدانيم - خالى نخواهد گذاشت .
اصحاب ما ميگويند : كلام اميرالمؤمنين ( ٧ ) به اين دسته از عالمان به اين اعتبار كه آنان گروه و جماعتى هستند نظر ندارد ، بلكه به وصف يك يك آنان اشاره دارد .