فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٨٥٥

شود ديگرى طلوع مي‌كند ، پس گويا نيكي‌هاى خدا در ميان شما كامل شده ، و آنچه را اميد داريد به شما نمايانده است . »

ابن ميثم بحرانى در شرح نهج‌البلاغة ٣ / ٦ خطبه‌ى ٩٧ ( ١ ) ( ١ ) . مقصود همين خطبه‌اى است كه هم اكنون گذشت و در شرح ابن ميثم با اين شماره آمده است .

مي‌نويسد : « اين فصل دربردارنده‌ى مطالبى چند است : آگاهى دادن از امامان پسين ( : ) ، تعليم نحوه‌ى رفتار مردم با آنان ، اميد بخشيدن به مردم با ظهور امامانى از آل محمد ( ٦ ) يكى پس از ديگري ، وعده‌ى تكامل احسان الهى به وسيله‌ى ظهور امام منتظَر كه آنان آرزومند اويند . . .

[ وى در شرح جمله‌ى آخر مي‌نگارد : ] اين سخن به لطف و امتنانى كه خدا با ظهور امام منتظَر در حق آنان مي‌كند ، و به وجود ايشان احوال آنها را سامان مي‌دهد ، اشاره دارد .

در اثناى برخى خطبه‌هاى امام ( ٧ ) به مطالبى پيرامون جرياناتى كه پس از ايشان رخ مي‌دهد برخوردم ، مطالبى كه به شرحى براى اين خطبه مي‌ماند ، و آن اين است :

اى قوم ! به يقين بدانيد جاهليت شما كه قائم ما با آن مواجه مي‌شود ، كمتر از آن جاهليت شما كه پيامبر ( ٦ ) با آن روبرو شد نيست ، زيرا آن روز تمامى امت درگير جاهليت بودند ، مگر كسى كه خدا بر او رحم كرد ، پس شتاب ننماييد كه هراس شتابان به سراغتان آيد ، و بدانيد مدارا مبارك است و در درنگ بقا و راحتى است ، و امام نسبت به آنچه انكار مي‌كند

داناتر است .

قسم به جانم او قاضيان بد را از شما بر خواهد كند ، رياكاران را بر خواهد گرفت ، اميران ستمكار را كنار خواهد زد ، زمين را از هر فريبكارى پاك خواهد گرداند ، در ميان شما به عدل رفتار خواهد نمود ، و ترازوى مستقيم را در ميان شما به پا خواهد داشت .

زندگان شما آرزوى بازگشت مردگانتان را خواهند نمود . . . »

شرح نهج‌البلاغة ابن ابى الحديد ٧ / ٩٤ ذيل اين فقره از سخنرانى امام ( ٧ ) : خدا كسى را برايتان بفرستد كه شما را گرد آورد و پراكندگي‌تان را به انضمام مبدّل سازد ، مي‌نويسد : « مقصود كسى از اهل‌بيت ( : ) است . اين سخن اشاره به مهدى است كه در آخرالزمان ظهور مي‌كند . اصحاب ما [ معتزله ] بر اين باورند كه او امروز موجود نيست و بعدها به وجود خواهد آمد ، ولى