براى او غيبت و حيرتى خواهد بود كه گروه‌هايى در آن گمراه شده و گروه‌هايى ديگر رهنمون مي‌شوند ، گفتم : يا اميرالمؤمنين ! اين حيرت و غيبت چقدر به طول مي‌انجامد ؟ فرمودند : مدّتي . گفتم : آيا چنين خواهد شد ؟ فرمود : آري ، همانسان [ و با همان قاطعيت ] كه تو آفريده شده‌اي ، و چگونه تو - اى اصبغ ! - آن را درك كني ؟ آنان بهترين‌هاى اين امتند كه با ابرار اين عترت خواهند بود .

پرسيدم : پس از آن چه خواهد بود ؟ ايشان فرمودند : آنگاه خداوند هر آنچه را بخواهد انجام خواهد داد ، چرا كه او بداءها ، اراده‌ها ، غايات و نهاياتى دارد . » ( ١ ) ( ١ ) . كافى ١ / ٣٣٨

كمال الدين ١ / ٣٠٢ از آن حضرت نقل مي‌كند كه بر فراز منبر كوفه فرمودند : « خدايا ! زمينت ناگزير است كه حجتى از تو بر خَلقت داشته باشد كه آنان را به دينت رهنمون كند و دانشت را به آنان بياموزد ، تا حجت تو از بين نرود و پيروان اوليايت - پس از آنكه به دو هدايتشان كردى -

گمراه نگردند .

او هم يا آشكار است و اطاعت نمي‌شود ، يا آنكه پنهان و منتظر است . اگر شخص او در حال هدايت مردم از آنها غائب شود ، ( ٢ ) ( ٢ ) . در كافى ١ / ٣٣٩ چنين آمده : إن غاب عن الناس شخصهم في حال هدنتهم . م

دانش و آداب او در دل‌هاى مؤمنان استوار است ،

و بدان عمل مي‌كنند . »

دلائل الامامة / ٢٥١ از امام صادق ( ٧ ) : « مردى نزد اميرالمؤمنين ( ٧ ) آمد و از به درازا انجاميدن دوران حكومت ستم گله كرد ، ايشان به دو فرمودند : به خدا آنچه بدان اميد داريد رخ نخواهد داد تا آنكه اهل باطل هلاك شوند ، جاهلان از ميان روند و پرهيزكاران ايمن گردند ، مدتى كوتاه مي‌گذرد تا آنكه [ در تنگنا قرار گيريد و ] براى يكى از شما به اندازه‌ى موضع قدمش جا نباشد ، و نزد مردم از مردارى نزد صاحبش بي‌ارزشتر باشيد . شما در اين حال خواهيد بود كه يارى خدا و فتح بيايد ، و اين همان فرمايش خداست : حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوا جَاءَهُمْ نَصْرُنَا ، ( ٣ ) ( ٣ ) . سوره‌ى يوسف ( ٧ ) / ١١٠

تا هنگامى كه فرستادگان [ ما ] نوميد شدند و [ مردم ] پنداشتند كه به آنان