فرهنگ موضوعى احاديث امام مهدى - کورانی عاملی، علی - الصفحة ٥٤٧
آنها تنها كسى كه خبر رساند باقى ميماند . »
مسلم بيش از بخارى امانتدارى كرده است ، او در صحيح خود ٨ / ١٦٦ از عبيدالله بن قبطيه نقل ميكند : « من ، حارث بن ابى ربيعه و عبدالله بن صفوان نزد ام المؤمنين ام سلمه رفتيم . آن دو از او دربارهى لشكرى كه در زمين فرو ميرود سؤال كردند و اين ، در ايامى بود كه
ابن زبير قيام كرده بود ، ام سلمه گفت : رسولخدا ( ٦ ) فرمودند : كسى به خانه [ ى خدا ] پناهنده ميشود و لشكرى به سمت او ميفرستند و زمانى كه آنان در بيابانى قرار ميگيرند به زمين فرو ميروند ، من گفتم : اى رسولخدا ! كسى از اين لشكر كه كار خود را خوش ندارد چه
[ و آيا او هم رهسپار دوزخ ميشود ] ؟ فرمودند : او نيز به زمين فرو ميرود ، ولى روز قيامت بر اساس نيتش مبعوث ميگردد . »
از امام باقر نيز روايت ميكند كه آن بيابان ، بيابان مدينه است . آنگاه مشابه اين را از
حفصه ميآورد .
مسلم در ادامه روايت ديگرى را از عايشه از رسولخدا ( ٦ ) نقل ميكند : « موجب شگفتى است كه مردمانى از امّت من ، در پى مردى از قريش كه به خانه [ ى خدا ] پناه جسته رهسپار آن ديار ميشوند و چون به بيابان برسند در زمين فرو ميروند .
گفتيم : اى پيامبر خدا ! در راه مردمانى [ گوناگون و با نيتهاى مختلف ] گرد ميآيند و هم مسير ميشوند ، ايشان فرمودند : آري ، در ميان آنان به مختار ، مجبور و مسافر است ،
همه يكباره هلاك ميشوند ، ولى گوناگون مبعوث ميشوند ، خداوند آنان را بر اساس نيتهايشان برميانگيزد . »
اين روايت بر آن دلالت ميكند كه صحابه از اين رخداد آگاهى داشتهاند و آن كسى كه به خانهى خدا پناهنده ميشود ، محور اساسى آن است .
بخارى و مسلم اين جريان را با اختصار بسيارى آوردهاند كه در ديگر آثار يافت ميشود . ( ١ ) ( ١ ) . ر . ك به الجمع بين الصحيحين ٤ / ٢٣٨ و ٢٤٥ ، المصنف ابن ابى شيبه ١٥ / ٤٣ ، مسند احمد ٦ / ٣١٦ ، سنن ابو داود ٤ / ١٠٧ ، تهذيب ابن عساكر ٣ / ٤٥٠ ، جامع الاصول ١٠ / ١٧٩ ، جمع الفوائد ١ / ٥٥ ، المسند الجامع ٢٠ / ٧٩٥ ، التاريخ الكبير ٥ / ١١٨ ، سنن ابن ماجه ٢ / ١٣٥٠ ، سنن نسائى ٥ / ٢٠٧ ، المعجم الكبير ٢٣ / ٢٠٢ و ٢٤ / ٧٥ ، المستدرك ٤ / ٤٢٩ - آن را بنابر شرط شيخين صحيح شمرده است - و المصنف عبدالرزاق ١١ / ٣٧١