بسنده كنند ، فقيهان به دنيا ، و اكثر مردم به اشعار و شعرا روى آورند ، گروهى از اهل بدعت مسخ و به صورت بوزينه و خوك در آيند ، سفيانى بيايد ، سپس دجال خروج كند و بسيار به گمراهى بكشاند ، آن هنگام در شب بيست و سوم ماه رمضان است كه نام قائم ( ٧ ) ندا شود و در روز عاشورا قيام كند ، گويا او را مي‌بينم كه ميان ركن و مقام ايستاده و جبرئيل در حضورش ندا در مي‌دهد : [ بيعت با ايشان ] بيعت با خداست ، پس شيعيان به سوى او مي‌آيند . » ( ١ ) ( ١ ) . و نيز ر . ك به اثبات الهداة ٣ / ٥٧٠

كشف الحق / ١٨٧ آن را نقل مي‌كند و در ادامه آمده است : « پس شيعيان ايشان از اطراف زمين به سوى ايشان مي‌آيند - و زمين برايشان درنورديده مي‌شود - تا بيعت كنند . آنگاه رهسپار كوفه شده و در نجف آن فرود مي‌آيد . از آنجا لشكرها را براى دفع عمّال دجال به شهرها مي‌فرستد . پس او زمين را از داد و عدل مي‌آكند ، آنسان كه از بيداد و ستم پر شده است .

عرض كردم : اى پسر پيامبر ! پدر و مادرم فدايتان ، آيا كسى از اهل مكه مي‌داند كه قائمتان از كجا بدان مي‌آيد ؟ فرمودند : نه ، او به طور ناگهانى بين ركن و مقام ظاهر خواهد شد . »

نگارنده : مقصود از دجال در اين حديث ، دجال موعود نيست ، بلكه حاكم يا عالم سوئى است كه سفيانى را همراهى مي‌كند .

غيبت نعمانى / ٢٧٨ از اصبغ بن نباته روايت مي‌كند : « از اميرالمؤمنين ( ٧ ) شنيدم كه فرمودند : پيش از قائم سال‌هايى پر فريب خواهد بود ، در آن صادق تكذيب و كاذب تصديق مي‌شود ، ماحل نيز نزديك مي‌گردد .

در حديثى آمده : و رويبضه در آن سخن مي‌گويد ، من گفتم : رويبضه و ماحل چيست ؟ فرمودند : آيا قرآن نمي‌خوانيد : وهو شَدِيدُ المِحَال ، ( ٢ ) ( ٢ ) . سوره‌ى رعد / ١٣

و او سخت كيفر است ؟ و مقصود

مكر است .

گفتم : ماحل چه ؟ فرمودند : مقصود مكار است . » ( ٣ ) ( ٣ ) . هم‌چنان‌كه علامه‌ى مجلسى فرموده گويا در اين روايت افتادگى وجود دارد ، چرا كه اصبغ هم از رويبضه مي‌پرسد و هم از ماحل ، لكن تنها معناى ماحل ذكر مي‌شود . ايشان خود در ادامه كلام ابن اثير را در معناى رويبضه مي‌آورد كه وى آن را به معناى انسان پست حقير گرفته ، بحار الانوار ٥٢ / ٢٤٥ . م