فراخ و پيمودن آن آسان است و براى دوزخيان تنگ و پيمودنش دشوار است و برخى هم گفته‌اند: صراط عبارت از ادله و براهينى است كه بهشتيان را از دوزخيان مشخص مى‌سازد و موجب شناخت آن دو مى‌شود.[١] امام باقر ٧ در خبرى طولانى فرموده است: سپس صراط نهاده مى‌شود كه تيزتر از لبه شمشير است و بر آن سه پل قرار دارد، پل نخستين مربوط به امانت و رحم است و پل دوم مربوط به نماز است و پل سوم مربوط به عدل پروردگار جهانيان است كه خدايى جز او نيست. بر همه تكليف مى‌شود كه از آن بگذرند، نخست امانت و رحم آنان را باز مى‌دارد. اگر از آن رهايى يابند، نماز بازشان مى‌دارد و چون از آن باز رهند، به محضر عدل خدا مى‌رسند و اين است معنى گفتار خداوند كه در آيه ١٤ سوره هشتاد و نهم (و الفجر) فرموده است: «همانا پروردگارت در كمينگاه ستمكاران است». مردم بر صراط گاه قدمى برمى‌دارند، گاه مى‌لغزند و گاه آويخته مى‌مانند و فرشتگان اطراف ايشان بانگ برمى‌دارند كه اى خداى بردبار! بيامرز و گذشت فرماى و به رحمت خويش عنايت فرماى و ايشان را سلامت بدار و مردم بر آن چون پروانه‌اند و چون كسى به رحمت خداوند از آن نجات پيدا كند، به صراط مى‌نگرد و مى‌گويد: سپاس خداوندى را كه مرا از تو نجات داد، آن هم پس از نااميدى و به فضل خويش، همانا كه پروردگار ما بسيار آمرزنده سپاسگزار است.[٢] امام صادق ٧ فرموده است: مردم از پل صراط گوناگون مى‌گذرند. پل صراط باريك‌تر از موى و برنده‌تر از لبه شمشير است. گروهى از آن همچون برق مى‌گذرند، گروهى همچون تاخت اسب و گروهى ديگر، چون حركت راهوار اسب و گروهى چون پيادگان مى‌گذرند. گروهى هم آويخته و در حالى كه آتش برخى از اندام ايشان را گرفته و برخى را رها كرده است، مى‌گذرند.[٣]

فصل‌

خداوند متعال در آيه ٧ سوره هفتم (اعراف) فرموده است: «و سنجيدن در آن‌

[١]. براى اطلاع بيشتر به تفاسير آيات مذكور از جمله به تفسير مجمع البيان طبرسى، ج ٩ و ١٠، ص ٤٩٥، چاپ بيروت، ١٣٧٩ ق، مراجعه فرماييد. م.

[٢]. به نقل از تفسير على بن ابراهيم، در بحار الانوار، ج ٧، ص ٦٥، چاپ جديد، آمده است. م.

[٣]. به نقل از امالى صدوق، ص ١٠٧، در بحار الانوار، ج ٨، ص ٦٤، آمده است. م.