ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٧٧٣ - مجلس نود و يكم، در مرگ و روح
است و نعمت به آن مىرسد، هر چند در اين پيكر آدمى نباشد.
خداوند متعال در آيه ٤٦ سوره چهلم (مؤمن، غافر) فرموده است: «هم اكنون آتش دوزخ را بر آنها صبح و شام عرضه مىدارند و چون روز قيامت شود ...» و اين آيه، دليل بر آن است كه ارواح ايشان زنده است.
به امام صادق ٧ گفته شد: گاهى در خواب چيزى ديده مىشود و همان گونه صورت مىپذيرد و گاهى خواب مىبينند و هيچ منطبق با واقع نيست. فرمود: مؤمن چون مىخوابد، از روح او حركت ممتدى به سوى آسمان صورت مىگيرد. هر چه را كه روح مؤمن در ملكوت آسمان و جايى كه محل تعيين سرنوشت و تدبير است ببيند، حق و مطابق با واقع است و آنچه را در زمين ببيند، خوابهاى پريشان است.
گفته شد: مگر روح مؤمن به آسمان مىرود؟ فرمود: آرى. گفته شد: يعنى چيزى در بدنش باقى نمىماند؟ فرمود: اگر همه روح از بدن بيرون رود و چيزى در آن باقى نماند، در اين صورت شخص مىميرد. گفتم: پس روح چگونه از بدن بيرون مى- رود؟ فرمود: مگر خورشيد را در وسط آسمان نمىبينى كه شعاع آن تا زمين گسترده است؟ روح هم همين گونه است، اصل آن در بدن و حركت آن ممتد است.[١] امام باقر ٧ فرموده است: بندگان چون مىخوابند، ارواح ايشان به آسمان مىرود. آنچه كه روح در آسمان مىبيند، حق و راست است و آنچه را كه در هوا و فاصله زمين تا آسمان مىبيند، خوابهاى آشفته و بىارزش است. همانا كه ارواح سپاهيان متحدند، هر كدام يك ديگر را بشناسند، ائتلاف مىكنند و هماهنگ مىشوند و آنچه ناآشنا باشند، با يك ديگر اختلاف و ناهماهنگى دارند و هنگامى كه ارواح در آسمانند با يك ديگر آشنا مىشوند يا از يك ديگر نفرت مىيابند و چون در آسمان آشنا و هماهنگ شدند، در زمين هماهنگ مىشوند و هر گاه در آسمان نسبت به يك ديگر نفرت پيدا كنند، در زمين از يك ديگر نفرت پيدا مىكنند.[٢] امير المؤمنين على ٧ مىگويد: از پيامبر ٦ پرسيدم، چگونه است كه مرد مىخوابد و خوابهايى مىبيند كه گاه حق و گاهى باطل است؟ فرمودند: اى على! هيچ بندهيى نمىخوابد مگر اينكه روحش به پيشگاه پروردگار برده مىشود. آنچه در پيشگاه خدا مىبيند حق است. سپس كه خداوند فرمان به بازگشت روحش به
[١]. در بحار الانوار، ج ٦١، ص ٣١، به نقل از امالى صدوق، آمده است. م.
[٢]. به نقل از امالى صدوق، ص ٨٨، در بحار الانوار، ج ٦١، ص ٣١، آمده است. م.