شماست و قيامت و مرگ از پى شماست كه شما را سوق مى‌دهد و مى‌راند. سبك بار شويد و به آنان ملحق گرديد و همانا پيشينيان شما منتظر آيندگان شمايند.[١] در خطبه ديگرى فرموده است: كسى كه از مرگ بترسد، از مرگ رهايى نمى‌يابد و هر كس هم پايدارى و بقاء را دوست بدارد به او عطاء نمى‌شود و هر كس دنبال آرزوى خود بشتابد و لگام آن را رها كند، مرگ او را مى‌لغزاند و چون تو از يك سو و مرگ از سوى ديگر به سوى يك ديگر حركت كنيد، چه زود به يك ديگر مى‌رسيد. از گناه دورى كنيد، دورى. به خدا سوگند آدمى چنان گناهان را از نظر پوشيده داشته كه گويى آمرزيده شده است.[٢] و امام ٧ در پى جنازه‌يى حركت مى‌كرد.

صداى خنده مردى را شنيد. فرمود: گويى در دنيا مرگ براى غير ما نوشته شده است و گويا حق بر غير ما واجب شده است و گويا مردگانى را كه مى‌بينيم مسافرانى مى‌پنداريم كه به زودى پيش ما برمى‌گردند. آنان را در گورهايشان مى‌نهيم و ميراث آنان را مى‌خوريم و هر زن و مرد مرده را فراموش كرده و به آفتها گرفتارشده‌ايم.

و شگفت مى‌كنم از كسى كه مرگ را فراموش كرده است و حال آنكه مرگ را مى‌بيند و هر كس مرگ را بسيار ياد كند، از جهان به اندك خشنود مى‌شود.[٣] امام صادق ٧ فرموده است، در تورات چنين نبشته شده است: به شما مهر ورزيديم، توجه نكرديد. شما را خواستيم بر سر شوق بياوريم، به شوق نيامديد. به كسانى كه ديگران را مى‌كشند اعلام مى‌كنم كه خداوند را شمشيرى است كه هيچ گاه ديده بر هم نمى‌نهد و آن دوزخ است. اى چهل سالگان! براى بررسى حساب آماده شويد. اى پنجاه سالگان! كاشته و زراعتى هستيد كه هنگام درو كردنش فرا رسيده است. اى شصت سالگان! بنگريد چه پيش فرستاده‌ايد و چه به جا گذاشته‌ايد. اى هفتاد سالگان! خويش را در شمار مردگان بشمريد. اى هشتاد سالگان! حسنات شما براى شما نوشته مى‌شود و خطاهاى شما نوشته نمى‌شود. اى نود سالگان! شما اسيران خدا در زمين خداييد. امام صادق در اين هنگام فرمودند: در مورد مرد كريمى كه اسيرى داشته باشد، چه گفته مى‌شود؟ راوى مى‌گويد: گفتم به او خوراك و آشاميدنى مى‌دهد و نسبت به او نكوكارى مى‌كند. فرمودند: خيال مى‌كنى خداوند

[١]. نهج البلاغه، چاپ مرحوم فيض الاسلام. ص ٧١، م.

[٢]. نهج البلاغه، چاپ مرحوم فيض الاسلام. صفحات ٧١ و ١٠٨٥ و ١٠٨٩، م.

[٣]. نهج البلاغه، همان چاپ، ص ١١٣٣. م.