ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٧٠٧ - مجلس هفتاد و هفتم، در ذكر دنيا
شدهاند، مىبينند جز ساعتى از روز درنگ نكردهاند.» تا آخر آيه سى و پنجم سوره چهل و ششم (احقاف).
پيامبر ٦ فرمودهاند: دنيا چون خوابهاى خوش خفتگان است، با اين تفاوت كه دنيا داران را بر اعمال خود جزا و سزا مىدهند.[١] و گفته شده است كه پيامبر ٦ از كنار لاشه بزغالهيى كه در راه افكنده بودند عبور فرمودند، به ياران گفتند: آيا مىبينيد كه اين لاشه براى صاحبش چه بىارزش است؟ سوگند به خدا كه دنيا در نظر خداوند، خوارتر از اين لاشه است در نظر صاحبش.[٢] و پيامبر ٦ فرمودهاند: دنيا سراى كسى است كه او را سراى ديگر نباشد و مال كسى است كه او را مال ديگر نباشد. آن كس كه عقل ندارد، براى دنيا مال مىاندوزد و آن را كه فهم نيست، شهوات دنيا را مىطلبد و آن را كه علم نيست، بر دنيا ستيز مىكند و آن را كه فقه نيست، بر آن رشك و حسد مىورزد و آن را كه يقين نيست، براى دنيا كوشش مىكند.
و روايت است كه پيامبر ٦ اين آيه را تلاوت فرمود «آيا كسى كه خداى سينهاش را براى اسلام گسترده است و او بر پرتوى از خداى خود است.» آيه ٢٢ سوره ٣٩ (زمر).
و سپس فرمودند: چون پرتو بر دل افتد، دل گشاده و گسترده مىشود. گفتند:
اى رسول خدا! آيا براى آن نشانهيى است كه شناخته شود؟ فرمودند: آرى، خويشتن را از سراى فريب كندن، و بازگشت به سراى جاودانه و آماده شدن براى مرگ پيش از فرا رسيدن آن.[٣] و همان حضرت به ابن عمر فرمودند: در دنيا چنان باش كه گويى غريب يا رهگذرى و خويشتن را در شمار مردگان بشمار.
شاعر چنين سروده است:
«غريب باش و جهان را رهگذرى پندار و در همه روزگار خويشتن را از
[١]. اين گفتار در احياء علوم الدين، ص ١٧٢٥، چاپ دار الشعب مصر، آمده است. م.
[٢]. روايتى نظير اين، با اندك تفاوت لفظى، در اصول كافى، ص ١٢٩، ج ٢، و مستدرك حاكم، ص ٣٠٦، ج ٤، آمده است. م.
[٣]. مستدرك حاكم، ص ٣١١، ج ٤. م.