توكل كنند توكّل‌كنندگان.» و در آيه شصت و يكم سوره بيست و پنجم (فرقان) فرموده است «و توكل كن بر خداى زنده كه نمى‌ميرد.» و در آيه سوم سوره شصت و پنجم (طلاق) فرموده است «و هر كس توكل كند بر خدا همانا كه همو، او را كافى است.» حسن بن جهم از امام رضا ٧ پرسيده است كه حد توكل چيست؟ و ايشان فرموده‌اند: اينكه همراه خداوند از هيچ كس ديگر بيم نداشته باشى.[١] پيامبر ٦ فرموده‌اند: هر كس دوست مى‌دارد كه پرهيزكارتر (نيرومندتر) مردم باشد، بايد بر خداوند توكل كند.[٢] امام باقر ٧ فرموده است، هر كس به خداوند توكل كند، مغلوب نمى‌شود و هر كس به خدا پناه ببرد منهزم نمى‌شود.[٣] رسول خدا ٦ فرموده‌اند كه خداوند مى‌فرمايد، هر مخلوق و آفريده كه به آفريده ديگرى غير از من پناه ببرد، همه وسايل آسمان و زمين را از او قطع مى‌كنم و اگر چيزى از من بخواهد نمى‌دهمش و اگر مرا دعا كند و بخواند، پاسخش نمى‌گويم و هر آفريده كه از ديگر آفريدگان به خودم پناه آورد، آسمانها و زمين روزى او را ضمانت مى‌كند، و اگر چيزى از من بخواهد، عطايش مى‌كنم و اگر فرا خواندم، پاسخش مى‌گويم و اگر از من آمرزش خواهى كند، مى‌آمرزمش.[٤] و همان حضرت فرموده‌اند: هر كس به سوى خدا منقطع شود، خداى هزينه و روزى او را از جايى كه حساب نمى‌كند، كفايت مى‌فرمايد و هر كس به دنيا بپيوندد، خدايش او را به آن وامى‌گذارد. و هم ايشان فرموده‌اند: هر كس از اينكه نيرومندتر مردم باشد شاد مى‌شود، همانا بر خداوند توكل كند و هر كس از اينكه گرامى‌تر مردم باشد شاد مى‌شود، از خداى بترسد و پرهيزكار باشد و هر كس از اينكه بى‌نيازتر مردم‌

[١]. با اندك تفاوتى در تحف العقول ابن شعبه حرانى، ص ٣٣٢ و همين گونه در مشكاة الانوار طبرسى، ص ١٣، آمده است. م.

[٢]. با اندك تفاوتى در مصباح الهداية عز الدين محمود كاشانى، ص ٣٩٨، آمده است. م.

[٣]. از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى، ص ١٧ هم آمده است. م.

[٤]. الجواهر السنية، شيخ حر عاملى، ص ١٦٣، و نظير آن در اصول كافى، ص ١٠٤، ج ٣، روايت شده است. م.