ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٥٨ - مجلس دوم، در شناختن خداوند
آفريدند آدمى را سست.» و اين دليل بر آن است كه خداوند آنچه را از باب طاعت و فرمانبردارى است اراده مىكند و مىخواهد، و آنچه را از باب معصيت است اراده نمىكند.
خداوند متعال در سوره انعام مىفرمايد: «كسانى كه شرك آوردهاند، زود باشد كه بگويند: اگر خواسته بود خدا شرك نمىآورديم، نه ما و نه پدران ما، و نه حرام مىكرديم هيچ چيز را. همچنين تكذيب كردند كسانى كه پيش از ايشان بودند تا چشيدند عقوبت ما را. بگو آيا نزد شما علمى هست كه بيرون آوريد آن را براى ما؟
پيروى نمىكنيد مگر گمان را و نيستيد شما مگر گزاف گويان.» در سوره نحل مىفرمايد: «و كسانى كه شرك آوردند گفتند: اگر خدا مى- خواست چيزى جز او را نمىپرستيديم، نه ما و نه پدرانمان، و هيچ چيز را بدون حكم او حرام نمىكرديم. كسانى كه پيش از ايشان بودند هم چنين كردند و آيا بر عهده رسولان چيزى بجز رسانيدن آشكار است؟» در سوره بنى اسرائيل پس از آنكه چند گناه و كار ناپسنديده را نام مىبرد چنين مىفرمايد: «همه آن باشد لغزش آن نزد پروردگار تو ناپسنديده.» در سوره زمر مىفرمايد: «براى بندگانش كفر را نمىپسندد.» و اين گفتار خداوند كه مىفرمايد: «و نيافريدهايم جن و انس را مگر براى اينكه بپرستند ما را.»[١] و چون اين موضوع ثابت شد، پس هر چه كه خداوند انجام مىدهد و آلام و تكاليف و آفرينش جانوران موذى و حشرات و درندگان، همهاش پسنديده است و ثابت شد كه خداوند كار ناستوده انجام نمىدهد، هر چند به ظاهر و به تفصيل، ما پسنديدگى و حسن آن را درك نكنيم. ضمنا كلام خداوند متعال (قرآن مجيد) نيز حادث است. زيرا اگر قديم باشد، لازم است كه با وجود خداوند وجود قديم ديگرى همراه باشد و اگر قديم باشد، براى آن نسخ و زوال جايز نيست و خداوند متعال در سوره بقره مىفرمايد:
«هيچ آيتى را نسخ و رها نمىكنيم مگر آنكه بهتر از آن يا مانندش را مىآوريم.» و فرموده است: «و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستاديم در شك هستيد، سورهيى مثل آن بياوريد.» كه نشان دهنده آن است كه نمىتوانند مثل آن را بياورند.
در سوره نساء هم مىفرمايد: «فرمان خداوند انجام شده است.» و فرمان و امر از جمله كلام و سخن است، و خداوند متعال در سوره انعام مىفرمايد: «بگو خداوند
[١]. آيه ٥٧ سوره پنجاه و يكم.