است مى‌داند و اينكه خداوند به همه چيز داناست.» و در سوره انعام مى‌فرمايد: «و او خداست در آسمانها و زمين. به درستى كه خداوند مى‌داند پوشيده و آشكار شما را و مى‌داند آنچه را كسب مى‌كنيد.» و در همان سوره مى‌فرمايد: «و نزد او كليدهاى غيب است كه نمى‌داند آنها را جز او، و مى‌داند آنچه را در دريا و خشكى است و فرو نمى‌افتد برگى مگر اينكه او مى‌داند و نه هيچ دانه‌يى در تاريكيهاى زمين و نه خشكى و ترى مگر در كتابى آشكار.» و به اين ترتيب واجب است كه خداوند متعال زنده باشد، كه خداوند قادر و توانا محال است مرده باشد. و خداوند در سوره بقره مى‌فرمايد: «خداوند كه خدايى جز او نيست زنده پاينده است.» و در سوره آل عمران نيز چنين فرموده است.

در سوره مؤمن مى‌فرمايد: «اوست زنده كه نيست خدايى مگر او. پس بخوانيد او را (پرستش كنيد) كه خالص سازيد براى او دين را. سپاس مر خداى را كه خداى جهانيان است.»[١] و در همين سوره مى‌فرمايد: «اوست كه زنده مى‌كند و مى‌ميراند.» و زنده كردن و ميراندن درست نيست مگر از كسى كه خود زنده باشد.

خداوند در سوره حديد چنين مى‌فرمايد: «تسبيح مى‌كند خدا را آنچه در آسمانها و زمين است و اوست عزيز درستكار. مر او راست پادشاهى آسمانها و زمين. زنده مى‌كند و مى‌ميراند و او بر هر چيزى تواناست. او اول است و آخر و ظاهر و پوشيده و او به هر چيزى داناست.»[٢] و به اين ترتيب لازم است كه موجود باشد زيرا معدوم چنين توصيف نمى‌شود كه اول و آخر است. وانگهى تواناى داناى زنده، ممكن نيست معدوم باشد و بر طبق اين آيات لازم است كه خداوند متعال قديم باشد و اگر خود حادث باشد نيازمند به محدث است چون نوشته‌يى كه نيازمند به نويسنده است و بافته‌شده‌يى كه نيازمند به بافنده است و ساختمانى كه نيازمند به سازنده است. در صورتى كه خداوند محدثى داشته باشد، اين محدث يا قديم است يا حادث، اگر قديم باشد همان چيزى است كه ما مى‌خواهيم و اگر حادث باشد، باز به محدث ديگر نيازمند است كه نهايتى نخواهد داشت و تسلسل باطل است و چون خداوند زنده است لازم است شنوا و بينا باشد و براى او هيچ گونه آفت و مانعى تصور نمى‌شود و لازمه اين صفات شنوا و بينا

[١]. آيه ٦٨ از سوره چهلم.

[٢]. آيات ١ تا ٣ سوره پنجاه و هفتم.