ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٤٩ - مجلس دوم، در شناختن خداوند

خواهد بود. بنا بر اين چون قديم و ازلى نيست حادث خواهد بود و جهان و عالم از اعراض و جواهر تشكيل يافته است. آيات قرآنى و دلايل بيان‌شده قبلى هم حاكى از حدوث عالم است. متكلمان در اين مورد فراوان سخن گفته‌اند كه اينجا جاى آن نيست.[١]

سخن در فساد و تباهى تقليد

بدان كه حد تقليد ناپسند، پذيرفتن سخن ديگرى بدون هيچ گونه دليل و برهان است كه در اين صورت باطل است، زيرا اگر باطل نباشد تقليد از محق سزاوارتر از تقليد از مبطل نيست و قبل از دقت نظر و تأمل نمى‌توان مبطل را از محق تشخيص داد.[٢] و خداوند قديم متعال در سوره بقره اين گفتار ما را نصرت داده است و مى- فرمايد: «و اگر پيروى كنى هواهاى ايشان را پس از آنكه آمد ترا از علم، نباشد ترا از خداى يارى و نه ياورى.» و در همان سوره، در دنباله آيه ديگرى كه بخش اول آن همين آيه است، مى‌فرمايد: «در آن صورت همانا كه تو از ستمكاران باشى.»[٣] و در سوره آل عمران مى‌فرمايد: «پس چرا حجت مى‌گوييد در آنچه شما را به آن علم نيست و خدا مى‌داند و شما نمى‌دانيد.»[٤] و در سوره انعام مى‌فرمايد: «به تحقيق آمد شما را بينشها از پروردگارتان. پس هر كه بينا شد براى خود اوست و هر كه كور باشد بر اوست.»[٥] و خداوند متعال در سوره يونس چنين مى‌فرمايد: «و پيروى نمى‌كنند بيشتر ايشان مگر گمان فاسدى را. همانا كه گمان فاسد بى‌نياز نگرداند از حق چيزى را.»[٦]

[١]. براى اطلاع بيشتر به بحث شيخ طوسى در كتاب اقتصاد، ص ٢٠، مراجعه شود. م.

[٢]. براى اطلاع بيشتر به بحث صفحه ٢ همان كتاب مراجعه شود. خوانندگان گرامى بايد توجه فرمايند كه در باره اين گونه مباحث كلامى و اصولى ميان علماى بزرگ شيعه رضوان اللَّه تعالى عليهم اختلاف نظر است و نبايد تنها به اظهار نظر يك فرد قانع شد، و مثلا مى‌توان به مباحث شيخ انصارى قدس سره مراجعه كرد. م.

[٣]. بخشى از آيه ١١٤ و بخشى از آيه ١٤١ سوره دوم.

[٤]. بخشى از آيه ٦٠ سوره سوم.

[٥]. بخشى از آيه ١٠٤ سوره ششم.

[٦]. آيه ٣٧ سوره دهم.