«اگر نيازمند به بهره‌گيرى از دين هستى برو در طوس و مقيم كنار مرقد آن شخص پاكيزه شو. دو گور در طوس كنار هم قرار گرفته است، قبر بهترين همه مردم و قبر بدترين همه مردم، و اين خود از عبرتهاست. پليدى از نزديك بودن به پاكى و طهارت سودى نمى‌برد و براى پاك و پاكيزه در اين كار زيانى نيست. هيهات كه هر كس گرو چيزى است كه به دست آورده است. دستهاى او براى اوست (نعمتهايش) هر چه مى‌خواهى بگير يا رها كن.»[١] ضمن گفتگو شنيده‌ام كه چون دعبل بن على در قصيده «مدارس آيات» به اين بيت رسيد كه «و مرقدى در بغداد از شخص پاك و پاكيزه ...» امام رضا فرمود:

«و قبر بطوس يا لها من مصيبة		الحّت على الاحشاء بالزفرات»

و اين بيت هر چند در قصيده دعبل ثبت شده و آمده است از امام رضا ٧ است.

حسن بن هانى در مدح على بن موسى الرضا ٧ چنين سروده است:[٢] «به من گفته شد تو در انواع سخن ميان همه مردم يكتايى. گوهر بديع سخن براى تو و از آن تو است كه در دست هر كس آن را بچيند گهر مى‌بارد. چرا مدح پسر موسى را با همه صفات پسنديده كه در اوست رها كرده‌اى؟ گفتم: نمى‌توانم به مدح امامى كه جبريل خدمتكار پدرش بوده است راه يابم.» شيخ امام على بن احمد فنجكردى‌[٣] چنين سروده است:

[١]. از اين قصيده دعبل در امالى مفيد و امالى ابن الشيخ، بيست و دو بيت آمده است و در صفحه ٣٢٣ همان جلد بحار هم آمده است. م.

[٢]. منظور از حسن بن هانى، ابو نواس شاعر بزرگ قرن دوم و سوم هجرى است.

اين ابيات و چهار بيت ديگر در مدح حضرت رضا از همين شاعر در كتاب عيون اخبار الرضاى صدوق، ص ١٤٣، ج ٢، آمده است. م.

[٣]. اين شخص از بزرگان علماى شيعى معاصر با فتال است. معروف به شيخ الافاضل بوده، متولد ٤٣٣ و درگذشته ٥١٣ هجرى است، يعنى پنج سال پس از كشته شدن فتال زنده بوده است. شاعر و اديب و ديوان شعرش يا گزيده‌يى كه از اشعار انتخاب كرده به تاج الاشعار موسوم است و كتاب ديگرى به نام سلوة الشيعه دارد. براى اطلاع بيشتر، رك.

به: عمر رضا كحّاله، معجم المؤلفين، ص ٢٧، ج ٧، و صفحه ٢٦٧ جلد اول فوائد الرضويه في احوال علماء المذهب الجعفريه، مرحوم حاج شيخ عباس قمى. م.