ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٣٨ - مجلس دوم، در شناختن خداوند
قرار داده است و فرو مىفرستد از آسمان آبى كه به آن براى روزى شما ميوهها را بيرون مىآورد. پس براى خداوند مانندهايى قرار ندهيد و شما مىدانيد.» كه دليل بر حادث بودن جهان و آسمان و زمين است، و خداوند در همين سوره مىفرمايد: «يا مانند آن كه گذشت بر دهى فرو ريخته (ويرانه). گفت: خداوند چگونه اهل اين دهكده را پس از مرگ زنده مىفرمايد؟ پس خداوند او را صد سال بميراند و سپس او را برانگيخت. خداى به او فرمود: چند مدت درنگ كردى؟ گفت يك روز، شايد هم بخشى از يك روز. فرمود: چنين نيست كه صد سال درنگ كردى.
بنگر بسوى خوراكى و آشاميدنى خودت كه دگرگون نشده است و بنگر به خر خودت، تا ترا دليلى براى مردمان قرار دهيم و به استخوانها بنگر كه چگونه آنها را تركيب مىكنيم و سپس بر آن گوشت مىپوشانيم. همين كه براى او روشن شد، گفت: اكنون مىدانم خداوند بر هر چيزى تواناست.» و باز در همين سوره مىفرمايد:
«و چون ابراهيم گفت: اى پروردگار من به من بنماى چگونه مردگان را زنده مىگردانى، گفت: باور نمىدارى؟ گفت: چرا باور مىدارم و لكن تا آرميده شود دل من. فرمود: فرا گير چهار عدد از پرندگان و آنها را پاره پاره كن و سپس بر هر كوهى جزئى از آن بگذار و سپس بخوان آنها را تا بيايند سوى تو به شتاب و بدان به درستى كه خداوند تواناى داناست.»[١] امام صادق ٧ فرموده است: كسى كه از كنار آن دهكده ويران گذشت عزيز بوده است و امام باقر ٧ فرموده، ارميا بوده است و هم گفته شده كه آن شخص خضر بوده است و مقصود از دهكده بيت المقدس است كه بخت النصر آن را خراب كرده بود و گفته شده است همان دهكدهيى است كه هزاران تن از آن به منظور گريز از مرگ بيرون رفته بودند[٢] و منظور از فرو ريخته يعنى خالى از سكنه است و هم گفتهاند پايههاى آن دهكده پا بر جا بود ولى سقف آن فرو ريخته بود، و گفته شده است كه خداوند متعال آن شخص را در آغاز روز ميراند و پس از صد سال در پايان روز برانگيخت و چون ديد هنوز اندكى از آفتاب باقى است، گفت: بخشى از روز يا
[١]. آيات ٢٠، ٢١، ١٦٠، ٢٦١ و ٢٦٢ سوره دوم( بقره) است. م.
[٢]. گفتار امام صادق و امام باقر ٨ در تفسير تبيان شيخ طوسى صفحه ٣٢١ جلد اول چاپ نجف هم آمده است و براى اطلاع بيشتر در متون فارسى رك. به:
تفسير ابو بكر عتيق نيشابورى( قصص قرآن مجيد)، ص ٢١، چاپ ١٣٤٧، دانشگاه تهران. م.