ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٣٠ - مجلس اول، درباره ماهيت عقل
پيامبر ٦ فرمودهاند: هر گاه مؤمن بميرد و از او يك برگ باقى بماند كه بر آن علمى باشد، همان برگ روز رستاخيز پرده ميان او و آتش خواهد بود و خداوند در قبال هر حرفى كه بر آن برگ نوشته شده است، شهرى به او مىبخشد كه هفت بار گستردهتر از جهان است و هر مؤمنى كه ساعتى كنار عالمى بنشيند خدايش او را ندا مىدهد كه كنار محبوب من نشستى و سوگند به عزت و جلال خودم كه ترا در بهشت مسكن مىدهم و در نظرم مهم نيست.
و همان حضرت ٦ فرمودهاند: هر كس راهى را به قصد طلب علم بپيمايد، خداوند براى او راهى به بهشت مىگشايد و همانا فرشتگان براى طالب علم و خشنودى او بال رحمت مىگسترند و همانا براى طالب علم هر چه در آسمان و زمين است آمرزش خواهى مىكند حتى ماهيان دريا و برترى عالم بر عابد چون برترى ماه شب چهاردهم بر ديگر ستارگان است و همانا عالمان وارثان پيامبرانند و همانا اگر چه پيامبران درهم و دينارى به ارث نمىگذارند ولى علم و دانش را به ارث مىگذارند. هر كس از علم چيزى فرا گيرد بهترين بهره را برده است.[١] امير المؤمنين على ٧ فرموده است:[٢] علم بياموزيد كه آموختن آن حسنه است و گفتگوى علم تسبيح است و جستجوى آن جهاد است و آموزش آن به كسى كه نمىداند صدقه است و علم براى عالمان موجب قربت به خداوند است كه مايه دانستن حلال و حرام است. طالب علم را خود علم به سوى بهشت مىبرد و انيس وحشت و دوست هنگام تنهايى و سلاح در مقابل دشمن و زيور دوستان است.
خداوند با علم گروهى را بلند مرتبه مىفرمايد و آنان را پيشوايان خير و نيكى قرار مىدهد كه به آنان اقتداء مىشود، به كارهاى ايشان نگريسته مىشود و آثارشان مورد اقتباس قرار مىگيرد و فرشتگان به دوستى با ايشان رغبت مىكنند و با بالهاى خود در نماز آنان را مسح مىكنند كه علم مايه زندگى دلها و فروغ چشمها از تاريكى و مايه نيروى بدنها از ناتوانى است. خداوند عالمان را در منازل ابدال فرو مىآورد و همنشينى با برگزيدگان را در اين جهان و آن جهان به آنان ارزانى مىدارد. به وسيله
[١]. نخستين حديثى است كه در باب ثواب العالم و المتعلم در اصول كافى آمده است( ص ٤٢، ج ١، چاپ اسلاميه) و به نقل از امالى صدوق در صفحه ١٦٤ جلد اول بحار چاپ آقاى آخوندى با توضيح آمده است. م.
[٢]. به نقل از امالى صدوق در صفحه ١٦٦ جلد اول بحار آمده است. م.