اسلام همان تسليم است و تسليم همان تصديق و تصديق همان يقين است و يقين عبارت از پرداخت كامل و پرداخت عبارت از عمل و كار كردن (به احكام) است، همانا مؤمن دين خود را از پروردگار خويش مى‌گيرد، نه از رأى و انديشه خود. اى مردم! دينتان دينتان! به آن متمسك باشيد و هيچ كس شما را از آن باز ندارد كه كار ناپسنديده در آن بهتر از كار پسنديده در غير آن است، زيرا كار ناپسنديده در آن ممكن است بخشيده شود و حال آنكه كار پسنديده به غير آن پذيرفته نمى‌شود.[١] از امير المؤمنين ٧ در باره ايمان پرسيده شد، فرمود: ايمان بر چهار ركن (ستون) بر پا و استوار است، بر صبر و يقين و عدل و جهاد. صبر بر چهار شعبه است، شوق و بيم و پارسايى و انتظار. هر كس مشتاق بهشت باشد از خواسته‌هاى نفسى (شهوتها) فراموش مى‌كند و هر كس از دوزخ بترسد از كارهاى حرام دورى مى‌ورزد و هر كس در دنيا پارسايى كند مصيبتها را اندك و كوچك مى‌شمرد و هر كس منتظر مرگ باشد به انجام نيكيها پيشى مى‌گيرد.

يقين هم چهار گونه است، بينا شدن و زيركى، دست يافتن به حكمت و پند گرفتن از ديگران و سنت و روش پيشينيان. هر كس با زيركى بينا شود حكمت براى او آشكار مى‌شود و هر كس حكمت براى او آشكار شود موارد پند آموزى را مى‌شناسد و آن كس كه پند آموزى (از اعمال گذشتگان) براى او فراهم شود چنان است كه گويى با پيشينيان همراه است.

عدل هم بر چهار گونه است، دقت در درست انديشيدن و رسيدن به حقيقت دانش و حكمتهاى پسنديده و استوارى در بردبارى. هر كس درست انديشه كند به حقيقت دانش مى‌رسد و هر كس حقيقت دانش را درك كند بر طبق قواعد دين حكم مى‌كند و هر كه نيكو بردبارى كند در كار خود كوتاهى نكرده است و ميان مردم پسنديده و خوشنام خواهد بود.

جهاد هم چهار گونه است، فرمان دادن به كار پسنديده، باز داشتن از كار ناپسند و پايدارى و راستى در ميدانهاى كارزار و دشمنى‌ورزيدن با تبهكاران. هر كس به‌

[١]. اين گفتار با اندك تفاوتى در صفحه ٧٦ جلد ٣ اصول كافى با عنوان نسبة الاسلام آمده است. م.