ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٨٠ - مجلس دوم، در شناختن خداوند

چه نيكو مؤدبى هستى كه بجاى آن چيزى را نمى‌جوييم. آرى، درودهاى نيكو و روزيهاى خوشبو بهره‌ات باد.

هر گاه فرومايه‌يى ما را گرفتار شك و ترديد كند نزد تو براى آن شرح و بيان مى‌يابيم.

هرگز در كردار ناپسند كه خود آن را با ظلم و ستم انجام داده‌ام بهانه نمى‌جويم.

و هرگز نمى‌گويم خداوند آن را پديد آورد و مرا در آن انداخت، كه در اين صورت، اى قوم! شيطان را پرستيده‌ام.

و نه قضاى خداوند دادگر بخشايشگر مرا به آن در انداخته و راهنمايى كرده است كه پروردگار ما از اين برتر است.

و نه خداوند اراده كرده و نه تبهكارى را خواسته است و نه اينكه دوستدار خود را به ظلم و ستم به كشتن (تباهى) دهد.

من او را ديدم و دشمنى او با گناه برابر است و خداوند اين را اعلان كرده است.»[١]

در فضل توحيد

خداوند متعال در سوره ابراهيم چنين مى‌فرمايد:

«آيا نديدى چگونه خداوند مثل كلمه پاكيزه را همچون درخت پاكيزه مى- زند كه ريشه آن بر جا و شاخ آن در آسمان است. ميوه‌اش را به فرمان خداوندش در همه هنگام مى‌دهد و خداوند مثلها براى مردم مى‌زند، شايد پند گيرند.»[٢] در اين آيه منظور از كلمه پاكيزه و طيبه لا اله الا الله و منظور از درخت پاكيزه درخت خرماست. يعنى ريشه و بيخ اين كلمه در دلها استوار و شاخ آن بلند مرتبه و در آسمان است و چون مؤمن اين كلمه را بر زبان مى‌آورد اين كلمه به آسمان صعود مى‌كند و اين همان گفتار الهى است كه مى‌فرمايد: «سخنان پاكيزه به سوى خداوند بر مى‌شود.»[٣] و منظور از ميوه هم يعنى نتايج و بهره‌هاى اين كلمه كه به فرمان خداوند براى همه مردمى كه آن را بگويند در هر حال خواهد بود.

[١]. از اين ابيات در اصول كافى فقط دو بيت اول و دوم و در توحيد صدوق شش بيت آمده است و تفاوتهايى دارد. م.

[٢]. آيات ٣٠ و ٣١ سوره چهاردهم، براى اطلاع بيشتر به تفسير ابو الفتوح رازى، ص ٢١، ج ٧، چاپ مرحوم آقاى شعرانى مراجعه فرماييد. م.

[٣]. بخشى از آيه ١٢ سوره سى و پنجم. م.