ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٧٣ - مجلس دوم، در شناختن خداوند

است.[١] از امام صادق ٧ در باره اين آيه كه مى‌فرمايد: «و آنكه به سوى پروردگار تو است نهايت كارها»[٢] پرسيدند. فرمود: يعنى چون سخن در باره خدا رسيد، ديگر خوددارى كنيد.

از امام باقر ٧ نقل است كه فرموده است: در باره آفرينش و آفريده‌ها سخن بگوييد و در مورد خداوند سخن مگوييد كه گفتگو در باره خداوند چيزى جز سرگردانى و حيرت نمى‌افزايد. معنى آن اين است كه گفتگو در ذات خداوند متعال ممكن نيست. ولى در مورد نشانه‌ها و دلايل مى‌توان سخن گفت كه آنها آفريده و منصوب خداوندند.[٣] از امام صادق ٧ از اين گفتار خداوند كه مى‌فرمايد: «خداى بخشنده بر عرش مستولى شد» پرسيدند. فرمود: يعنى مستولى بر همه چيز است و هيچ چيزى به او نزديك‌تر از چيز ديگر نيست.[٤] و همان حضرت فرموده است: هر كس گمان كند كه خداوند از چيزى يا در چيزى يا فراز چيزى است همانا مشرك شده است و سپس افزود: هر كس خدا را از چيزى پندارد، او را حادث پنداشته است و هر كس او را در چيزى پندارد، او را محصور پنداشته است و هر كس او را فراز چيزى پندارد، او را محمول پنداشته است.

و روايت شده است كه مردى به امير المؤمنين ٧ گفت: معبود كجاست؟ فرمود:

كجا بودن براى خداوند گفته نمى‌شود، زيرا او خود مكان را آفريده است و براى خدا گفته نمى‌شود چگونه است كه خود چگونگى را آفريده است و در باره او گفته نمى‌شود چيست كه خود ماهيت را آفريده است. منزه است پروردگارى كه عظمتش‌

[١]. با ذكر سلسله اسناد در صفحه ٨٣ توحيد صدوق آمده است و شيخ صدوق آن را شرح داده است. م.

[٢]. به نقل از تفسير على بن ابراهيم قمى در صفحه ٢٥٩ جلد ٣ بحار الانوار چاپ اسلاميه آمده است. م.

[٣]. براى اطلاع از چند روايت ديگر هم كه نزديك به اين روايت است، به صفحه ٤٥٧ توحيد صدوق مراجعه فرماييد. م.

[٤]. با ذكر سلسله اسناد در صفحه ٢٩ كتاب معانى الاخبار صدوق( رضي الله عنه)، چاپ ١٣٦١ خورشيدى، قم آمده است. م.