ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٦٨٣ - مجلس هفتاد و ششم، در زهد و پرهيزكارى
خداوند بترسد.[١] امير المؤمنين على ٧ ضمن خطبهيى مفصل فرموده است، اى مردم! همانا مردم سه گونهاند: زاهد و راغب و صابر. زاهد آن است كه به چيزى از دنيا كه به او برسد، شاد نمىشود و از چيزى از آن كه از دست بدهد، اندوهگين نمىشود. صابر آن است كه ممكن است با دل خود آرزوى رسيدن به چيزى را داشته باشد ولى اگر به چيزى از دنيا دست يابد، چون سوء عاقبت آن را مىداند نفس خود را از آن باز مىدارد. راغب آن كسى است كه اهميت نمىدهد از حلال يا حرام چيزى را بدست آورده باشد.[٢] از امام صادق ٧ در باره زاهد در دنيا پرسيده شد. فرمود: آن كسى است كه حلال دنيا را از بيم حساب و حرام آن را از بيم عقاب رها مىكند.[٣] پيامبر ٦ فرمودند: از خداوند آنچنان كه شايسته است، حيا كنيد. گفتند: اى رسول خدا! چكار بايد انجام دهيم؟ فرمودند: اگر بتوانيد انجام دهيد، هيچ يك از شما شب را به روز نياورد مگر اينكه مرگش برابر چشمانش باشد. سر خود و آنچه را در بر مىگيرد و شكم خود و آنچه را در آن مىگنجد، حفظ كند. قبر و پوسيدگى در آن را ياد كند و هر كس طالب آخرت است، زيور زندگى اين جهانى را رها كند.[٤] به امام صادق ٧ گفته شد، زهد در اين جهان چيست؟ فرمود: خداوند خود در آيهاى از كتاب خويش آن را معين فرموده است: «تا اندوهگين مشويد از آنچه از دست شما مىرود و خشنود و شاد نشويد به آنچه به شما داده مىشود.» امير المؤمنين على ٧ فرموده است، زهد، ثروت واقعى است و پارسايى سپر است. و بهترين زهدها پوشيده نگهداشتن آن است. زهد، كالبدها را فرسوده و آرزوها را محدود و مرگ را نزديك و آرزوها را دور مىسازد. هر كس به زهد دست يابد، بهره خويش برده است و هر كس آن را از دست دهد، به رنج افتاده است و هيچ گرامى بودنى چون تقوى نيست و هيچ بازرگانىيى چون عمل صالح سود بخش نيست و هيچ
[١]. از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى، صفحات ٤٥ و ١١٤ و ١٢٤ و ٢٨١، آمده است. شماره ١ در معانى الاخبار صدوق، ص ١٩٦ هم آمده است. م.
[٢]. اين خطبه در نهج البلاغه به چشم اين بنده نخورد. م.
[٣]. از همين كتاب در مشكاة الانوار طبرسى، صفحات ٤٥ و ١١٤ و ١٢٤ و ٢٨١، آمده است. شماره ١ در معانى الاخبار صدوق، ص ١٩٦ هم آمده است. م.
[٤]. در قرب الاسناد حميرى، ص ١٣، و مجلس ٩٠ امالى صدوق، ص ٣٦٦، آمده است. م.