را بدون اين كار نمى‌چشد، هر چند نماز و روزه‌اش بسيار باشد و حال آنكه برادرى‌ها و دوستى‌هاى مردم در اين روزگار شما بيشتر بر پايه دنياست. براى آن يك ديگر را دوست دارند يا نسبت به يك ديگر كينه مى‌ورزند و اين براى آنان در پيشگاه خداوند كارى نمى‌سازد. آن مرد گفت: چگونه بدانم كه در راه خدا دوست مى‌دارم و كينه مى‌ورزم و ولى و دوست خداوند كيست كه او را دوست بدارم و دشمن خداوند كيست كه از او دورى و با او ستيز كنم؟ پيامبر ٦ براى او به على ٧ اشاره كردند و فرمودند آيا اين را مى‌بينى؟ گفت: آرى، فرمودند: دوستدار اين مرد دوست خداست، او را دوست بدار و دشمن اين مرد دشمن خداست، او را دشمن بدار. و اين مرد را دوست بدار، هر چند پدر و پسرت را بكشد و دشمن اين را دشمن بدار، هر چند پدر يا پسرت باشد.[١] امام صادق ٧ فرموده است، هر كس با كسى كه عيب ما را مى‌گويد، همنشينى كند يا كسى را كه از ما بريده است، مدح گويد يا با كسى كه حقوق ما را قطع كرده است، پيوستگى داشته باشد، يا از كسى كه با ما پيوسته است، بگسلد يا دشمن ما را دوست و دوست ما را دشمن بدارد، به كسى كه فاتحة الكتاب و قرآن عظيم را نازل فرموده است، كافر شده است.[٢] على ٧ فرموده است، براى انسان مؤمن سه دوست است، دوستى كه مى‌گويد در حال زندگى و مرگ همراه تو هستم و آن عمل شخص است و دوستى كه مى‌گويد من همراه تو هستم تا هنگامى كه بميرى و آن مال شخص است و چون مرد، آن مال از وارثانش مى‌شود و دوستى كه مى‌گويد من تا كنار گورت با تو هستم و سپس رهايت مى‌كنم و آن فرزند اوست. پيامبر ٦ فرموده‌اند: هر كس ما را دوست بدارد، روز قيامت همراه ما خواهد بود و اگر انسان سنگى را دوست داشته باشد، خدايش با آن محشور مى‌فرمايد.[٣] امام صادق ٧ فرموده است، از محكم‌ترين دستگيره‌هاى ايمان اين است كه در راه خدا دوستى كنى و كينه‌ورزى و در راه و براى خدا بخشش كنى و نكنى و هر

[١]. به نقل از تفسير امام عسكرى٧ و معانى الاخبار و عيون اخبار الرضا و علل الشرائع صدوق( رضي الله عنه)، در بحار الانوار، ص ٥٤، ج ٢٧، آمده است. م.

[٢]. به نقل از امالى صدوق، صفحات ٣٥ و ٣٤، در بحار الانوار، ص ٥٣، ج ٢٧، آمده است. م.

[٣]. نظير اين روايت در همان جلد بحار الانوار، صفحات ٧٩ و ٩٥، آمده است. م.