است و كعبه از اين جهت كعبه ناميده شده كه ميان دنياست و مكه بهترين شهرها و برترين سرزمينها و نخستين زمينى است كه بر روى آب پديد آمده است.[١] خداوند متعال فرموده است «نخستين خانه‌يى كه براى مردم وضع شده است، همان است كه در بكه است و مبارك است.» و چون خداوند متعال سرزمين مكه را بر روى آب آفريد، ديگر سرزمين‌ها را از زير آن بگسترانيد و اين است معنى گفتار خداى عز و جل كه در آيه ٣٠ سوره هفتاد و نهم (و النازعات) فرموده است «و زمين را پس از آن گسترانيد.»[٢] از فضيلتهاى بزرگ مكه، اين است كه خداوند متعال آن را حرم قرار داده است و محل بهترين گذشتگان و آيندگان يعنى پيامبر ما محمد ٦ است و محل رشد و پرورش آن حضرت و جايگاه برانگيخته شدن ايشان به پيامبرى است و مكه در نظر رسول خدا ٦ دوست داشتنى‌تر و محبوب‌تر سرزمين‌هاست.

مقاتل بن سليمان مى‌گويد: چون پيامبر ٦ به مدينه هجرت فرمود، همين كه در جحفه كه ميان مكه و مدينه است رسيد و راه مكه را ديد، مشتاق مكه شد و از محل تولد خويش و نياكانش كه آنجا بود ياد آورد. جبريل ٧ به حضورش آمد و گفت: آيا به شهر و محل تولد خود مشتاقى؟ فرمود: آرى، جبريل گفت: خداوند عز و جل مى‌فرمايد «همانا آن كس كه بر تو قرآن را واجب ساخت، هر آينه باز گرداننده تو است به جاى بازگشت» (بخشى از آيه ٨٦ سوره بيست و هشتم، قصص)، يعنى تو را به مكه برمى‌گرداند در حالى كه بر آن پيروز شده باشى.[٣] مردى از بنى زهرة مى‌گويد، پيامبر ٦ را سوار بر ناقه خود در حزورة[٤] ديدم و خطاب به مكه مى‌فرمود: به خدا سوگند كه تو بهترين زمين خدا و دوست داشتنى‌تر زمينهاى خدا در نظر منى و اگر مرا از تو بيرون نمى‌كردند، هرگز نمى‌رفتم.[٥]

[١]. به نقل از علل الشرائع صدوق( رضي الله عنه)، در بحار الانوار، ص ٦٥، ج ٩٩، آمده است. م.

[٢]. در تفسير برهان، ص ٣٠٠، ج ١، نظير اين روايت، آمده است. م.

[٣]. تفسير ابو الفتوح رازى، ص ٤٩١، ج ٨، چاپ مرحوم آقاى شعرانى. م.

[٤]. حزورة، نام بازار مكه است و اين روايت در معجم البلدان ياقوت حموى، ص ٢٧١، ج ٣، چاپ ١٩٠٦ ميلادى، مصر، ذيل همين كلمه آمده است. م.

[٥]. اين روايت در ترجمه دلايل النبوة بيهقى، ص ١٧٥، ج ٢، به قلم اين بنده هم آمده است. م.