ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٦٤٢ - مجلس شصت و ششم، در ذكر فضايل مكه
و از زنان چهار تن، يعنى مريم و آسيه و خديجه و فاطمه را برگزيده است. و از حج، چهار چيز را برگزيده است كه ثج و عج و احرام بستن و طواف است. ثج به معنى قربانى كردن و عج، فرياد مردم به لبيك گفتن است.
و از ماهها، چهار ماه رجب و شوال و ذو القعده و ذو الحجه را برگزيده است.
و از روزها، جمعه و هشتم و نهم و دهم ذى حجه را برگزيده است.[١] و گفته شده است از ميان امتها، امتهاى ابراهيم و موسى و عيسى و محمد صلوات اللَّه عليهم را برگزيده است. و از ميان امت محمد ٦، چهار صنف را برگزيده است كه علماء و پارسايان و ابدال و جنگجويانند. و از ياران پيامبر ٦، چهار تن را برگزيده است كه سلمان و ابو ذر و مقداد و عمارند. از شبها، چهار شب را برگزيده است كه نيمه شعبان و شب قدر و شب عيد فطر و شب عيد قربان است.
و از كلمات چهار كلمه را برگزيده است كه
سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر
است. و از ميان رودخانهها، چهار رودخانه را برگزيده است كه نيل و فرات و سيحان و جيحان است.[٢] پيامبر ٦ فرمودهاند: چهار رودخانه از رودخانههاى بهشت است، فرات كه در اين جهان و آن جهان به همان صورت آب است. نيل كه در آن جهان عسل است و سيحان كه در آن جهان به صورت شراب و جيحان كه به صورت شير است.[٣] امام صادق ٧ فرموده است، نامهاى مكه، ام القرى و مكه و بكه و بساسة و ام رحم است. و چون هر گاه ستم مىكردند، مكه آنان را از خود بيرون مىراند به بساسة معروف بود و چون هر گاه به آن پناه مىبردند، مورد رحمت قرار گرفتند به «ام رحم» ناميده مىشد.[٤] پيامبر ٦ فرمودهاند: كلماتى كه خداوند براى ابراهيم ٧ هنگام ساختن
[١]. تا اين جاى روايت در خصال صدوق، ص ٢١٢، ج ١، آمده است. م.
[٢]. اين دو رودخانه را نبايد با سيحون و جيحون اشتباه كرد. براى اطلاع در مورد سيحان و جيحان به ترجمه تقويم البلدان، صفحات ٢٧١ و ٢٧٣، به قلم استاد عبد المحمد آيتى، چاپ بنياد فرهنگ ايران، ١٣٤٩ خورشيدى، مراجعه فرماييد. م.
[٣]. اين روايت هم در خصال صدوق، ص ٢٣٠، ج ١، همراه با ترجمه آقاى كمرهيى آمده است. م.
[٤]. به نقل از خصال صدوق، در بحار الانوار، ص ٧٧، ج ٩٩، چاپ جديد، آمده است. م.