ترجمه روضة الواعظين فتال نيشابوري - مهدوي دامغاني، محمود - الصفحة ٥٠ - مجلس دوم، در شناختن خداوند
و در سوره بنى اسرائيل مىفرمايد: «به دنبال آنچه كه ترا به آن علم نيست مرو.
به تحقيق گوش و چشم و دل، همهشان پرسيده مىشوند.»[١] و در سوره حج مىفرمايد: «و از مردم كسى است كه در باره خداوند، بدون علم سركشى و از هر شيطان سركشى پيروى مىكند.» و هم در اين سوره مىفرمايد:
«و از مردمان كسى است كه در راه خدا بدون علم و هدايت و كتاب روشنى ستيزه مىكند.»[٢] و خداوند متعال در سوره زخرف مىفرمايد: «و گفتند: اگر خداوند مىخواست ما آنها را نمىپرستيديم. آنان را به اين هيچ دانشى نيست. آنان فقط دروغ مىگويند.
يا براى آنان پيش از آن كتابى داديم كه آنها به آن تمسك جويند، بلكه گفتند: به تحقيق ما يافتيم پدران خود را بر آيينى و به تحقيق ما بر اثرهاى ايشان راه يافتگانيم. همچنين نفرستاديم ما پيش از تو در هيچ قريهيى از بيم دهنده، مگر آنكه متنعمان آن گفتند:
به تحقيق ما يافتيم پدران خود را بر آيينى و ما بر اثر ايشان راه يافتگانيم. گفت: آيا اگر شما را راهنماتر از آنچه يافتيد پدرانتان را بيايد؟ گفتند: به تحقيق ما به آنچه فرستاده شديد كافرانيم. پس انتقام كشيديم از آنها. پس بنگر چگونه باشد سرانجام تكذيبكنندگان.»[٣] و خداوند متعال در سوره انبياء فرموده است: «و به تحقيق داديم ابراهيم را رشد او از پيش و بوديم به آن دانايان. چون گفت به پدر و قومش: چيست اين صورتها كه شما براى آنها ثابتقدميد؟ گفتند: پدران خود را يافتيم كه براى آنها پرستندگان بودند. گفت: به تحقيق شما و پدرانتان در گمراهى آشكار بوديد.»[٤] در سوره توبه خداوند فرموده است: «گرفتند يهوديان دانشمندان و زاهدانشان را خدايان غير از خدا.»[٥] از پيامبر روايت است كه در اين باره فرمودهاند: آنان در حقيقت خداى خود قرار ندادند ولى به اطاعت ايشان در آمدند و بمنزله كسى شدند كه آنها را خداى خود قرار داده باشد. نظير همين هم از امام صادق ٧ نقل شده كه
[١]. آيه ٣٩ سوره هفدهم.
[٢]. آيات ٤ و ٩ سوره بيست و دوم.
[٣]. آيات ٢٠ تا ٢٥ سوره چهل و سوم.
[٤]. آيات ٥٣ تا ٥٦ سوره بيست و يكم.
[٥]. بخشى از آيه ٣٢ سوره نهم.