آراسته و جويبارهاى روان و باغهاى نيكو ديدم كه در آن كنيزكان عطر آگين و غلامانى همچون لؤلؤ مكنون ديدم و چشم حيران و شگفتيم افزون شد و فرمود: اى سعيد! هر جا كه باشيم اين چيزها در اختيار ماست و ما در كاروانسراى درماندگان نيستيم.[١] امام هادى ٧ در مدت اقامت در سامراء بر حسب ظاهر گرامى و محترم بود و هر چند متوكل در صدد چاره و كارسازى بود كه آن حضرت را فرو گيرد، بر آن توفيق نيافت و براى متوكل و آن حضرت احاديث بسيار است كه با ذكر آن كتاب طولانى مى‌شود.[٢] به امام صادق ٧ گفته شد: براى كسى كه يكى از شما را زيارت كند چه پاداشى است؟ فرمود: همچون كسى است كه پيامبر ٦ را زيارت كند.

امام رضا ٧ فرموده است: همانا براى هر امامى بر گردن دوستان و شيعيان ايشان حقى است و عهدى و يكى از لوازم وفاى به عهد و حسن اداى آن زيارت مرقدهاى ايشان است. هر كس آنان را با رغبت زيارت كند و به آنچه آنان رغبت داشته‌اند تصديق كند، امامان او در قيامت شفيعان او خواهند بود.[٣] امام ابو محمد حسن بن على عسگرى ٧ فرموده است: قبر من در سامرا مايه امان هر دو گروه است.[٤] تولد امام هادى روز سه شنبه نيمه ذى حجه سال دويست و دوازده هجرى در مدينه بوده است و در سوم رجب دويست و پنجاه و چهار در سامرا رحلت فرموده است و عمر ايشان چهل و يك سال و هفت ماه بوده است و مادرش كنيزى به نام سمانه است و مدت امامت آن حضرت سى و سه سال بوده است و مدت توقف ايشان در سامرا ده سال و چند ماه بوده است.[٥]

[١]. تمام اين بخش عينا و بدون كم و بيشى در صفحات ٣١٣ و ٣١٤ ارشاد مفيد آمده است و در اعلام الوراى طبرسى هم نقل شده است. م.

[٢]. ستيزه و دشمنى متوكل با آل على : در بسيارى از كتابهاى پيش از ارشاد مفيد و روضة آمده است، از جمله به مروج الذهب مسعودى، بخش زندگى متوكل مراجعه شود و در كتب قرن ششم و هفتم اهل سنت براى ديدن نمونه‌هايى از اين آزارها به صفحات ٣٥٩ تا ٣٦١ تذكرة الخواص سبط ابن جوزى، چاپ نجف مراجعه فرماييد. م.

[٣]. در عيون اخبار الرضا آمده و قبلا منابع آن ذكر شد. م.

[٤]. در تهذيب طوسى، ص ٩٣، ج ٦، آمده است. م.

[٥]. براى اطلاع از اقوال ديگر به بحار الانوار، صفحات ١١٣ تا ١١٧، جلد پنجاهم رجوع كنيد. م.