مى‌كنى؟ آن شخص (هشام) سرى بر تن مى‌كشد كه سر سرور نيست و چشمهاى لوچى دارد كه عيبهاى او را آشكار مى‌سازد.»[١] هشام كسى را فرستاد و فرزدق را از زندان آزاد كرد.

تولد على بن حسين ٧ روز جمعه يا پنجشنبه نهم شعبان سال سى و هشت و به گفته ديگرى سال سى و هفت يا سى و شش هجرى بوده است. دو سال در زندگى پدر بزرگش امير المؤمنين زندگى كرده و دوازده سال با عمويش امام حسن ٧ بوده است و بيست و سه سال با پدرش امام حسين ٧ بوده است و پس از شهادت پدرش سى و چهار سال زندگى كرده است و روز شنبه دوازدهم محرم سال نود و پنجم هجرت در مدينه رحلت كرده است و در آن هنگام پنجاه و هفت ساله بوده است و مدت امامت ايشان سى و چهار سال است. مادر آن حضرت شاه زنان دختر يزدگرد پسر شهريار پسر خسرو است و گفته شده نامش شهربانو بوده، يا شاه زنان دختر شيرويه پسر خسرو پرويز بوده است.[٢] امير المؤمنين على ٧ حريث بن جابر جعفى را به بخشى از مشرق فرماندار كرده بود. او دو دختر يزدگرد پسر شهريار پسر خسرو را به حضور ايشان فرستاد.

على ٧ شاه زنان را به پسر خود امام حسين داد كه براى او زين العابدين ٧ را زاييد و ديگرى را به محمد بن ابى بكر داد كه براى او قاسم بن محمد را زاييد و اين دو پسر خاله‌اند.[٣] امام رضا ٧ فرموده است: همانا براى هر يك از امامان بر گردن دوستان و

[١]. اين دو بيت هم در اغانى ابو الفرج اصفهانى( ص ٣٧٨، ج ٢١، چاپ محمد ابو الفضل ابراهيم، مصر، ١٩٧٣ ميلادى) آمده است. م.

[٢]. شيخ كلينى در اصول كافى( ص ٣٦٨، ج ٢، چاپ علميه اسلاميه، تهران همراه با ترجمه دكتر سيد جواد مصطفوى) و شيخ مفيد در ارشاد( ص ٢٣٧، چاپ ١٣٧٧ قمرى، تهران) از روز تولد و روز رحلت امام سجاد نام نبرده‌اند. در بحار( ص ٧، ج ٤٦، چاپ جديد) اقوال ديگرى هم آمده است و با آنكه در اصول كافى و ارشاد و بسيارى ديگر از منابع قديمى موضوع تولد امام سجاد در سال ٣٨ و اينكه مادر ايشان از بانوان سلسله ساسانى است نقل شده است ولى موضوع مسلمى نيست و برخى از استادان معاصر را در اين مورد نظر خاصى است كه در آثار خود به آن اشاره و تصريح كرده‌اند. م.

[٣]. اين موضوع بدون ذكر سلسله سند در ارشاد شيخ مفيد، ص ٢٣٧ آمده است و فتال از آن گرفته است. در اصول كافى در باب ولادت امام زين العابدين٧ شعرى هم از ابو الاسود دئلى در اين مورد آمده است. م.