پيامبر ٦ فرموده‌اند: بيدارى و شب‌زنده‌دارى روا نيست مگر در سه مورد، كسى كه براى فرا گرفتن قرآن تلاش كند يا در طلب و جستجوى دانش باشد يا عروسى كه او را به خانه شوهر برند.

امام صادق ٧ فرموده است: مردم سه نوعند، عالم و متعلم و خس و خاشاك، ما عالمان و شيعيان ما متعلم و ديگر مردم خس و خاشاكند.

امير المؤمنين ٧ فرموده است: پايدارى دين به چهار گروه است، به عالمى كه دانش خود را بازگو كند و به آن عمل كند، و به توانگرى كه بخل نورزد و بر متدينان انفاق كند، و به مستمندى كه آخرت خويش را به دنيا نفروشد، و به نادانى كه در طلب دانش تكبر نفروشد. و هر گاه دانا دانش خود را پوشيده دارد و توانگر به مال خود بخل ورزد و مستمند آخرت خود را به دنيا بفروشد و نادان در طلب دانش تكبر كند جهان در پى آن به قهقرى بر خواهد گشت. بسيارى مسجدها شما را فريب ندهد و حال آنكه اهواء قوم متفاوت است. گفته شد اى امير مؤمنان زندگى در آن زمان چگونه است؟ فرمود: به ظاهر با آنان معاشرت كنيد و در باطن با آنان مخالفت كنيد، و به هر حال براى آدمى آنچه به دست آورد خواهد بود و با كسى كه دوست مى‌دارد محشور خواهد شد، با وجود آن منتظر فرج و گشايش از خداوند متعال باشيد.[١] امام صادق ٧ فرموده است: دانش گنجينه‌هايى است كه پرسيدن، كليدهاى آن است. بپرسيد، خدايتان رحمت كناد كه در اين كار به چهار تن پاداش داده مى‌شود: پرسنده، پاسخ دهنده، شنونده و هر كس ايشان را دوست بدارد.[٢] همان حضرت فرموده است: برخى از علما دوست مى‌دارند دانش خود را فقط اندوخته كنند و كسى از آن بهره‌يى نبرد، اين گروه در طبقه نخست آتش خواهند بود. برخى از علما چنانند كه اگر پند داده شوند از آن ننگ مى‌دارند و چون پند بدهند تندى مى‌كنند، اين گروه در طبقه دوم آتش خواهند بود. برخى از علما چنانند كه دانش خود را به توانگران ارزانى مى‌دارند و چيزى از آن را براى‌

[١]. اين گفتار با تفاوتهاى مختصر و كم و بيش در صفحه ١٢٥١ نهج البلاغه چاپ آقاى فيض الاسلام آمده است. م.

[٢]. در صفحه ١٩٧ جلد اول بحار چاپ آقاى آخوندى، به نقل از صحيفة الرضا و از حضرت رضا٧ آمده است. م.