مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٩
سخنرانی مؤلف در همایش بزرگداشت ملاعبدالله
(روز ٢٩ آبان / ١٣٩٣)
بسم الله الرحمن الرحیم ،خدا را شاکرم توفیق رفیق راه شد که شرفیاب محفل شما ، جهت تجلیل و تکریم از یکی از بزرگان مکتب امامیه و زاهدان عصر صفویه بشوم .
باید بدانیم که خطه بشرویه از لحاظ تاریخی و هم از لحاظ مردمان و از لحاظ مفاخر علمی و دینی در تاریخ ما میدرخشد.
از لحاظ تاریخی؛ بر اساس شواهد و بناهای موجود، خانههای خشت و گلی و بادگیرهای مختلف، سندی مهم و ارزشمند از معماری دوره تیموری و صفوی دارد ، بافت تاریخی آن یکی از معدود بافتهای خشتی ثبت و حفاظت شده خراسان جنوبی است، مخصوصاً آثار تاریخی محله میانده همچون؛ مسجد جامع میانده، آب انبار میانده، خانه ملاعبدالله، مدرسه علمیه ملا عبدالله، حسینیه ی حاج علی اشرف که یکی از غنی ترین آثار کشور است.
از لحاظ مردمان؛ این منطقه از مراکز مهم جنبش سربداران در خراسان بوده که طی آن شیعیان خراسان به مقابله با مغولان برخاستهاند.
از لحاظ مفاخر؛ بزرگانی چون ملاعبدالله و برادرش ملا احمد بشروی و اجداد و نوادگانشان همچون استاد بدیع الزمان فروزانفر که با سه واسطه به ملا عبدالله میرسد، داشته است .
هم ملا عبدالله و هم برادرش ملا احمد که به " فاضلین تونی" مشهورند، از اکابر و بزرگان فقاهت و مرجعیت مکتب امامیهاند.