مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٧٧
افراطی این علم را به کلی فرو نمیگذاشته است. حتی برخی از علما[١] وی را در زمره اصولیان شمردهاند.
در واقع، ملا عبدالله بشروی با تألیف الوافیه توانست جریان اخباری گری را به سوی اعتدال هدایت کند، وی در کنار میرزا محمد بن حسن شیروانی(صاحب دو حاشیه فارسی و عربی بر معالم، متوفی ١٠٩٨ق) و محقق خوانساری (صاحب حاشیه بر معالم، متوفی ١٠٩٨)، حرکت بنیادینی را در ایران آغاز کرد که در برابر جنبش اخباری گری عراق به مرکزیت کربلا، به تقویت مکتب اصولیان منجر شد.[٢]
در این برهه، آنچه موجب توازن دو مکتب اخباری و اصولی شد و در واقع اخباری گری را مهار کرد، استفاده این اصولیان از دادههای کلامی و فلسفی در پروراندن اصول فقه بود.[٣]
٧-الوافیه از زمان تألیف مورد توجه فقها قرار گرفت و نُسَخ آن متداول گردید[٤]، و چندین شرح و حاشیه بر آن نوشته شد؛ از جمله شروح مهم آن؛ شرح سیّد محمد مهدی طباطبائی بحرالعلوم ( متوفی ١٢١٢ ) ، شرح سیّد محسن اَعرَجی مشهور به محقق اعرجی و مقدّس کاظمی ( متوفی ١٢٢٧ ) ، شرح سیّد صدرالدین محمد رضوی ( متوفی ١١٦٠ ) معروف به شارح وافیه.
[١]. بروجردی،محمد تقی، نهایه الافکار، ج٤، ص٢٥٨؛ امام خمینی، روح الله،لمعات الاصول، ج١، ص ١٩.
[٢]. فضلی، عبدالهادی، دروس فی فقه الامامیه، ج ١، ص ٧٨.
[٣]. همان.
[٤]. خوانساری، ج٤، ص٢٤٦.