مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٦٩
موقعیت علمی و ابتکارات ملا عبدالله
یکی از ویژگیهای ملا عبدالله، ابتکارات علمی اوست. و این همان روح آزاد اندیشی علمی است که وی را در زمان خودش مشهور و معروف ساخته است. گرچه بعد از فوت و گذشت زمان در اثر مفقود شدن آثار وی، نام او به بوته فراموشی سپرده شد؛ اما عدهای معدود از بزرگان معاصر وی، نام او را به بزرگی یاد کردهاند و از او به عنوان فاضل تونی مطلب آوردهاند.
یکی از کتابهایی که ذوق و ابتکار او را بر همگان آشکار میکند،کتاب الفهرست علی تهذیب الاحکام شیخ طوسی است. این کتاب درآن زمان با نبود امکانات، بهترین خدمت را به عالَم فقه و فقاهت نمود.
همچنین ترتیب و باب بندی کتاب الوافیه، حاکی از ذوق و ابتکار اوست که آیت الله خوانساری درباره او مینویسد:
و له فی الاستصحاب و مباحث التعادل و التراجیح تفریعات و فوائد نادره و تصرفات کثیره لم یسبقه الیها احد؛ برای فاضل تونی در باب استصحاب و تعادل و تراجیح، فروعات و فوائدی جدید و کمیاب است که احدی قبل از او به آن نرسیده است.[١]
ملا عبدالله دارای آرای فقهی خاصی بوده و در بعضی از کتب فقهی به آن اشاره شده است.
ملا احمد نراقی در کتاب عوائد الایام در ذیل عائده ٨٦ مینویسد:
[١]. خوانساری، محمد باقر، روضات الجنات، ج٤، ص٢٤٤.