مقدس اردبيلي دوم در ديار کرمانشاهان؛ زندگاني فاضل توني - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٦٢
دوران جوانی و تحصیلات
تاریخ دقیق ولادت ملاعبدالله معلوم نیست و شرح حال نویسان درباره رشد و نموّ و دوران کودکی و جوانی وی سخنی به میان نیاوردهاند.
اما آنچه بیان شده، وی همراه دیگر برادرش ملا احمد[١] در مدرسه ملا عبدالله تستری (متوفای ١٠٢١ق) در شهر اصفهان[٢] به تحصیل در علوم
[١]. نک: همین فصل، زندگانی ملا احمد ؛ قسمت پاورقی.
[٢]. ملا عبدالله تستری از علمای منقول و معقول شیعی دوره صفوی صاحب مدرسه کبیره میدان نقش جهان اصفهان در شوشتر دیده به جهان گشود، از سال و محل تولد وی اطلاع دقیقی در دست نیست و تنها نسبت تستری میتواند حاکی از انتساب او به تستر (شوشتر) باشد.
برخی منابع به تلمّذ طولانی او (حدود سی سال) نزد مقدس اردبیلی (متوفای ٩٩٣ ق) اشاره کردهاند(بیگ منشی، اسکندر، تاریخ عالم آرای عباسی، ج ٢، ص ١٤١٧؛ خوانساری، قس، ج٤، ص ٢٣٥).
وی در سال ٩٨٨ ق بعد از سفر حج به عیناثا در جبل عامل رفت و از عالم امامی آن جا سیّد نعمت الله بن خاتون عاملی (متوفای بعد از ٩٨٨ ق) و پسر وی احمد بن نعمت الله عاملی(متوفی ١٠٠٢ ق) اجازه روایت کتب حدیث دریافت کرد(همان، ج٣، ص ١٩٩ ؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ١٠٩،ص ٨٨؛ خوانساری، همانجا ؛ آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذربعه، ج ١، ص ١٢٦).
سپس به عراق بازگشت و در سال ٩٩١ ق در نجف اشرف تالیف شرحی بر الفیه شهید اول را در فقه به پایان برد(حسینی خاتون آبادی، عبدالحسین، وقایع السنین والاعوام،ص ٤٩٣) تستری تا سال ١٠٠٤ ق در شهر کربلا اقامت داشت و در آن سال در حالت خوف راهی ایران شد،گویا علت مهاجرت وی تضییقات مقامات عثمانی بوده که در این تاریخ برکربلا تسلط یافته بودند(آقا بزرگ تهرانی، محمد محسن، الذریعه، ج ٥، ص ٦٦) علامه محمدتقی مجلسی (متوفای ١٠٧٠ ق) که خود از شاگردان تستری بوده، از اقامت چهارده